dr hab. Maciej Jońca, prof. KUL

  • Res miranda populo
  • Najbardziej eksponowane miejsce wśród świętych Kościoła, którym poruczono sprawy związane z prawem i prawnikami, bez wątpienia zajmuje święty Iwo z Bretanii. Na jego mogile jakiś dowcipniś napisał: Sanctus Ivo erat Brito / Advocatus sed non latro / Res miranda populo, … Czytaj dalej

  • Patron staropolskich sędziów
  • W XVIII wieku, w bogato dekorowanej sali posiedzeń lubelskiego Trybunału Koronnego, poza portretami królów, prezydentów oraz marszałków trybunalskich, znajdowały się również wizerunki dwóch świętych, których tradycja w szczególny sposób związała z wymiarem sprawiedliwości. Po prawej stronie pomieszczenia wisiał portret św. … Czytaj dalej

  • Wróci stare?
  • Nazwa ordalium w klasycznej łacinie nie występuje, bo i sądy boże nie były znane rzymskiej procedurze sądowej. Ich pojawienie się w jurydycznej praktyce państw europejskich poprzedziły przygnębiające wydarzenia, jakie rozegrały się w cesarstwie rzymskim w V w. naszej ery. Obowiązujące … Czytaj dalej

  • Prewencja ogólna w ujęciu Hogartha
  • Cele prawa i sztuki okazują się niekiedy doskonale zbieżne. Czyż zarówno prawo, jak i sztuka nie chcą wychowywać? Czyż obie dyscypliny nie starają się czasami osiągnąć tego efektu przez wzbudzenie lęku? Za przykład wysiłków sztuki na tym polu niech posłuży … Czytaj dalej

  • Vanae voces populi non sunt audiendae!
  • Czasy antyczne, jak powiedziałaby wytworna Eva Cantarella (ur. 1936 r.), to inny świat. A jednak z zamierzchłą przeszłością łączy nas więcej, niż nam się wydaje. Problemy, z jakimi przychodziło borykać się wówczas organom wymiaru sprawiedliwości, nie różnią się od bolączek … Czytaj dalej

  • Na ustęp!
  • Woźny Protazy z poematu „Pan Tadeusz”, rycina (Karol Neumann) W sprawozdaniu umieszczonym na łamach „Gazety Warszawskiej” z 20.11.1849 r., a traktującym na temat procesu politycznego wytoczonego francuskim socjalistom, korespondent odnotował: „O godzinie 8 i pół oskarżeni opuszczają salę, sąd idzie … Czytaj dalej

  • Przekupny sędzia
  • Grafika, która powstała w XVIII w. gdzieś na zachodzie Europy, jest anonimowa. I nic dziwnego, skoro bez wątpienia nosi cechy wizualnego paszkwilu. Jej autor zapragnął podjąć walkę ze zjawiskiem korupcji w wymiarze sprawiedliwości, ukazując alegoryczne wyobrażenie przekupnego sędziego. Pomimo kunsztownego … Czytaj dalej

  • Sol Iustitiae
  • Zgodnie z tradycją, Trybunał Koronny w Lublinie rozpatrywał sprawy ad occasum Solis (do zachodu Słońca). Twierdzenie to stanowiło swego rodzaju konwencję, gdyż zwykle rozchodzono się wcześniej. Niemniej warto pamiętać, że praktyka polegająca na sprawowaniu sądów za dnia ma długą i … Czytaj dalej

  • O czytaniu obrazów ze zrozumieniem
  • Proszę mi wybaczyć śmiałość, a na wyrozumiałość liczę zwłaszcza u sędziów, którzy poza orzekaniem ogłaszają uczone rozprawy. Szanowni Państwo, współczesne książki prawnicze są… nudne. I nie mam na myśli bynajmniej ich treści – w każdym razie z pewnością nie treści … Czytaj dalej

  • O sumieniu sędziego
  • Słyszy się niekiedy, zwłaszcza z ust osób mających nienajlepsze doświadczenia z wymiarem sprawiedliwości, że sędziowie nie mają sumienia. To naturalnie opinia nie tyle przesadzona, ile wręcz krzywdząca. Sędziowie sumienie mają. Nie mogą jedynie… korzystać z niego podczas procesu. Paradoksalnie tę „niemoralną” postawę spopularyzował … Czytaj dalej