• Prawo karne
  • Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 2(20)/2015, dodano 29 sierpnia 2015.

O pojęciu „wymiar sprawiedliwości” w kontekście umorzenia postępowania przygotowawczego na wniosek pokrzywdzonego (art. 59a KK)

dr hab. Jarosław Zagrodnik

(inne teksty tego autora)

Brak gruntownej przebudowy modelu procesu karnego w Kodeksie postępowania karnego z 1997 r., która przyniosłaby opartą na nowym paradygmacie koncepcję procesu karnego zrywającą ze schematami myślowymi ukształtowanymi w latach 1944–1989 i uwzględniającą w pełni standardy demokratycznego państwa prawnego oraz dynamikę przemian społecznych i cywilizacyjnych, stanowił w ostatnich kilkunastu latach uzasadnienie i zarazem ułatwienie dla nadzwyczaj częstych, niekiedy bardzo rozległych, zmian normatywnych w dziedzinie prawa karnego procesowego, a w pewnym zakresie także w dziedzinie prawa karnego. Wiele tych zmian, w tym liczne zmiany przewidziane w ustawie nowelizującej Kodeks postępowania karnego z 27.9.2013 r.1 oraz ustawie z 20.2.2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw2, zdradza silną tendencję do osiągnięcia za wszelką cenę szybkości i oszczędności procesu karnego. Nierzadko prowadzi to do odsunięcia na dalszy plan rozważań w kwestii zagwarantowania w procesie karnym najwyższego stopnia prawdopodobieństwa osiągnięcia sprawiedliwości materialnej, czyli zasadniczej wartości, której realizacji powinien służyć proces karny w każdym konkretnym przypadku. W opisanym nurcie działalności legislacyjnej pozostają zmiany wprowadzane pod hasłem odciążenia sądów od zajmowania się sprawami błahymi, aby mogły skoncentrować uwagę na sprawach poważniejszych, zakładające zredukowanie liczby spraw o przestępstwa, które trafiają do sądu. Takie założenie przyświeca unormowaniu przewidzianemu w przepisie art. 59a KK, dodanym w drodze ZmKKU13. W niniejszym artykule zawarto rozważania dotyczące granic działalności ustawodawczej mającej na celu usprawnienie procesu karnego i zmierzającej do zredukowania liczby spraw trafiających do sądu w oparciu o udzielenie upoważnienia do zakończenia procesu karnego innemu organowi niż sąd w kontekście konstytucyjnie gwarantowanej zasady sądowego wymiaru sprawiedliwości.

Dostęp do pełnych tekstów mają zalogowani (Login) Użytkownicy będący członkami SSP „Iustitia” lub prenumeratorami Kwartalnika (wersji drukowanej lub elektoroniczej - możliwość zakupu prenumeraty www.e-księgarnia.beck.pl)