• Sprawy bieżące
  • Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 1-4(55)/2025, dodano 19 kwietnia 2026.

Sąd krajowy jest zobowiązany uznać za niebyły wyrok sądu wyższej instancji, który nie jest niezawisłym i bezstronnym sądem

W 2021 r. Izba Kontroli Nadzwyczajnej w Sądzie Najwyższym uchyliła prawomocny wyrok w sprawie cywilnej i przekazała ją do ponownego rozpoznania. Sąd, do którego trafiła sprawa, zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, co zrobić w sytuacji, gdy sprawa została mu przekazana przez Izbę, która nie jest sądem.

Trybunał wskazał, że do sądu krajowego należy zbadanie prawidłowość powołania sędziów zasiadających w składzie orzekającym, a obecność w nim choćby jednego nieprawidłowo powołanego sędziego, wystarczy, aby pozbawić ten skład statusu niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu prawa UE.

Pierwszeństwo prawa Unii i orzeczenia Trybunału wymagają, by zarówno uregulowania krajowe, jak i orzecznictwo polskiego Trybunału Konstytucyjnego nie uniemożliwiały dokonywania takiej weryfikacji.

Gdy sąd krajowy ustali, że orzeczenie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania zostało wydane przez skład orzekający, który nie spełnia wymogów prawa UE, orzeczenie to trzeba będzie uznać za niebyłe.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwość UE w sprawie C-225/221.

1 Cały wyrok dostępny na stronie: https://iustitia.pl/sad-krajowy-jest-zobowiazany-uznac-za-niebyly-wyrok-sadu-wyzszej-instancji-ktory-nie-jest-niezawislym-i-bezstronnym-sadem/.