• Artykuły, Prawo karne
  • Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 3(5)/2011, dodano 31 grudnia 2011.

Artykuł 75 § 1a Kodeksu karnego – oczekiwania a rzeczywistość

[hidepost=1]

Przesłanki wniosku kuratora zawodowego o zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie art. 75 § 1a KK

ZmPrzemRodzU dokonano obszernych zmian w Przem- RodzU. W swoim założeniu zmiany te mają zapewnić bardziej skuteczną ochronę ofi ar przemocy domowej. Zamiar ten ustawodawca chciał osiągnąć poprzez, z jednej strony, doprecyzowanie istniejących i ustanowienie nowych zadań z zakresu profi laktyki przemocy domowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz administrację rządową; natomiast z drugiej strony w prawie karnym oraz karnym wykonawczym zostały wprowadzone zmiany pozwalające na podjęcie szybkich i zdecydowanych działań dotyczących osób skazanych za stosowanie przemocy wobec osób najbliższych. Do art. 75 KK dodano § 1a, zgodnie z którym sąd zarządza wykonanie kary pozbawienia wolności, jeżeli skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec pokrzywdzonych zamieszkujących wspólnie ze sprawcą. Analogiczny przepis dodany został do art. 160 KKW. Artykuł 12d ust. 3 PrzemRodzU nadaje postanowieniu sądu rygor natychmiastowej wykonalności, jeśli zostało ono wydane po rozpatrzeniu wniosku kuratora w tym przedmiocie.

ZmPrzemRodzU tworzy tryb postępowania pozwalający na szybką reakcję sądów wobec sprawców przemocy oddanych pod dozór kuratora. Pomimo dobrej oceny przyjętego przez ustawodawcę kierunku zmian, stosowanie omawianego przepisu budzi zastrzeżenia. Abstrahując od sytuacji, w których kurator nie ma wątpliwości co do postawy skazanego i pozostawia sądowi ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności, warto skupić się na ustaleniu, w jaki sposób kurator dochodzi do przekonania, że zasadne jest wnioskowanie o natychmiastowe osadzenie podopiecznego w zakładzie karnym.

Przed skierowaniem do sądu wniosku na podstawie art. 75 § 1a KK kurator powinien ustalić, czy skazany stosuje przemoc wobec osób najbliższych. Niejednokrotnie okazuje się jednak, że weryfi kacja docierających do niego sygnałów o nieprawidłowym przebiegu okresu próby jest bardzo trudna. Po pierwsze, należy odrzucić pomówienia formułowane przez osoby, które dążą do usunięcia skazanego jako przeszkody w osiągnięciu własnych celów. Po drugie, pokrzywdzeni nie zawsze potwierdzają informacje o dalszym stosowaniu wobec nich przemocy lub nie są w tym względzie wiarygodni. Zauważalne są sytuacje, w których pokrzywdzeni wyolbrzymiają negatywne aspekty zachowania sprawcy. Obie przedstawione sytuacje występują rzadko, są jednak godne wspomnienia.

[/hidepost]