Artykuł 75 § 1a Kodeksu karnego – oczekiwania a rzeczywistość
[hidepost=1]
1 Ustawa z 10.6.2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 125, poz. 842; dalej jako: ZmPrzemRodzU.
2 Dz.U. Nr 180, poz. 1493 ze zm.; dalej jako: PrzemRodzU.
3 Druk sejmowy nr 1789, dostępny na: www.sejm.gov.pl.
4 Uzasadnienie projektu ustawy z 30.5.2008 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz o zmianie niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 1789, dostępne na: www.sejm.gov.pl.
5 Druk sejmowy nr 1698, dostępny na: www.sejm.gov.pl.
6 Zob. http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/PSR-144.
7 Podobne brzmienie miał otrzymać art. 160 § 1a KKW: „sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej zamieszkującej wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy
lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej zamieszkującej wspólnie ze sprawcą”.
8 „My w tym przepisie mówimy tak: jeśli sprawca przemocy w rodzinie dopuścił się tego przestępstwa ponownie w sposób rażący, to sąd nie ma specjalnego wyboru. To jest kwestia, która budzi wielką kontrowersję wśród sędziów, że my wchodzimy w niezależność sądu, że sąd nie ma możliwości decydować, tylko my mu wprowadzamy taki środek, w którym on praktycznie zachowa się jak automat” – fragment wystąpienia poseł Magdaleny Kochan, dostępny na: http://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr6/PSR-225.
9 Do KKW wprowadzono art. 160 § 1a z identyczną poprawką Senatu.
10 Nie wydaje się zasadne przyjęcie tego rozwiązania z uwagi na fakt możliwości realizowania celów stawianych przed art. 75a § 1 KK za pośrednictwem istniejącej podstawy obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary, tj. art. 75 § 1 KK. Przepis ten stanowi, że: „Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności” – opinia dr. Andrzeja Sakowicza, eksperta do spraw legislacji w Biurze Analiz Sejmowych, dostępna na: http://orka.sejm.gov.pl/rexdomk6.nsf/Opdodr?OpenPage&nr=1789.
11 „Intencją tego przepisu jest zobligowanie sądu do zarządzenia wykonania kary jeszcze przed wydaniem wyroku skazującego, chociażby nieprawomocnego, za nowe przestępstwo zaliczane do przemocy w rodzinie. Jest to tendencja słuszna, biorąc pod uwagę potrzebę ochrony ofi ar przemocy w rodzinie oraz okoliczność , że postępowanie karne w sprawie nowego przestępstwa, nawet w sprawach nie budzących wątpliwości natury dowodowej, z reguły toczy się bardzo długo” – opinia prof. Eleonory Zielińskiej dostępna na: http://orka.sejm.gov.pl/rexdomk6.nsf/Opdodr?OpenPage&nr=1789
12 Wyrok TK z 10.6.2008 r., SK 17/07, Dz.U. Nr 107, poz. 686.
13 „Zgodnie z zasadą obowiązku należytej staranności państwa są obecnie zobowiązane interweniować, gdy pojedyncze osoby dopuszczają się przemocy wobec innych osób. Obowiązek ten obejmuje zarówno zapobieganie przemocy, jak i interwencję w przypadku, gdy przemoc miała miejsce. Zasadę tę podkreślono w orzeczeniu TS w sprawie Opuz przeciwko Turcji, w uzasadnieniu do którego Trybunał postrzega przemoc wobec kobiet jako formę dyskryminacji będącą w sprzeczności z europejską Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności” – sprawozdanie Komisji Praw
Kobiet i Równouprawnienia Parlamentu Europejskiego z 18.3.2011 r. w sprawie priorytetów oraz zarysu ram nowej polityki UE w dziedzinie walki z przemocą wobec kobiet (2010/2209(INI)) dostępne na: http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=REPORT&reference=A7-2011-0065&language=PL
14 Zastrzeżenia budzi ponadto wprowadzenie w art. 12 PrzemRodzU obowiązku doprowadzenia skazanego na posiedzenie. Z pewnością nie spełni roli prewencyjnej, ponieważ pomiędzy zachowaniem będącym przedmiotem rozpoznania a posiedzeniem upłynie już jakiś okres, skazany może składać wnioski dowodowe rozpoznawane na kolejnych posiedzeniach, na które obowiązku doprowadzenia już nie będzie. Jest to jednocześnie wprowadzenie zbędnego wyjątku do art. 23 § 1 KKW.
15 P. Kozłowska-Kalisz [w:] Kodeks karny. Praktyczny komentarz, pod red. M. Mozgawy, Warszawa 2010, s. 172; A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, s. 225. Uchwała SN z 29.1.1971 r., VI KZP 26/69, OSNKW Nr 3/1971, poz. 33 – wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie wykładni i stosowania ustaw karnych dotyczących warunkowego umorzenia postępowania.
16 M. Budyn-Kulik [w:] Kodeks karny…, pod red. M. Mozgawy, op. cit., s. 183.
17 A. Marek, op. cit., s. 225. Uchwała SN z 29.1.1971 r., VI KZP 26/69, zob. przyp. 15.
18 A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. T. I. Komentarz do art. 1–116 Kodeksu karnego, pod red. A. Zolla, Kraków 2004, s. 1018 i n.
[/hidepost]