Australijskie prawo karne (zagadnienia wybrane)
[hidepost=1]
Indictable offences
Kolejną kategorię czynów karalnych tworzą indictable off ences. Są to przestępstwa o wyższym ciężarze gatunkowym. Obejmują one najpoważniejsze formy przestępczego zachowania, takie jak np.: murder (morderstwo), unlawful wounding (bezprawne zranienie), serious sexual off ences (poważne przestępstwa seksualne), treason (zdradę ojczyzny), arson (podpalenie), signifi cant crimes of dishonesty (dużej wagi oszustwa)37. Są one z reguły rozpatrywane w District Court lub Supreme Court38, które, poza rozstrzyganiem spraw w I instancji, pełnią także rolę sądów odwoławczych. District Court pozostaje kompetentny do osądzenia większości indictable off ences. Do właściwości Supreme Court należą jedynie sprawy dotyczące najpoważniejszych przestępstw np.: murder, attempted murder (usiłowanie morderstwa), manslaughter (zabójstwo), major conspiracy (znaczące porozumienie przestępcze), serious sexual off ences (poważne przestępstwa seksualne)39. Postępowanie przed District Court i Supreme Court jest prowadzone wnikliwie, przy rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy i z pewnym ceremoniałem40 (w District Court zarówno sędziowie, jak i pełnomocnicy stron używają tóg i peruk41). Indictable off ences są, co do zasady, rozpoznawane przez judge (sędziego) oraz jury (ławę przysięgłych).
Australijski system prawny nie zna instytucji aplikacji sądowej. Sędziów mianowano spośród doświadczonych barristers, uznając, że tylko te osoby, z uwagi na wiedzę i praktykę sądową, dają należyte gwarancje wykonywania zawodu sędziego. Ten stan był poddawany krytyce, gdyż ograniczał dostęp do stanowiska sędziego innym prawnikom. Obecnie sędziów powołuje się także spośród solicitors oraz pracowników nauki42. W skład jury tradycyjnie wchodzi 12 pełnoletnich obywateli. Udział w ich wyborze (empanelling the jury) bierze zarówno oskarżenie, jak i obrona. Spośród swego grona jurors wskazują foreperson. Jest to osoba, która kontaktuje się z sędzią w imieniu jury43. Zadaniem jurors jest, po zapoznaniu się z dowodami i wskazówkami sędziego, ustalenie stanu faktycznego. Narady jury są tajne44. W stanie Queensland oraz Australian Capital Territory wymaga się, aby decyzja jury była jednomyślna. W innych stanach werdykt może zapaść większością głosów. W stanach: Western Australia, South Australia oraz Tasmania wystarczy 10 głosów (chociaż w przypadku Tasmanii nie dotyczy to spraw o morderstwo), w stanach Victoria, New South Wales oraz Northern Territory potrzebnych jest 11 głosów45.
Podział na summary off ence, należące do właściwości courts of summary jurisdiction i rozstrzygane przy zastosowaniu maksymalnie uproszczonej procedury, oraz indictable off ences, rozpatrywane z reguły przez sądy wyższego rzędu skrupulatnie, przy wszechstronnym rozważeniu okoliczności sprawy, w oparciu o pełny materiał dowodowy i z zachowaniem różnych ceremoniałów, wskazuje, jak podnosi D. McBarnet46, na istnienie two tiers of justice (dwóch systemów sądzenia). W tym systemie jedynie sądy wyższego rzędu w pełni realizują idee wymiaru sprawiedliwości, zaś courts of summary jurisdiction przedstawiają się jako organy posługujące się jakościowo podrzędną, gorszą procedurą.
[/hidepost]