• Prawo karne
  • Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 3(5)/2011, dodano 31 grudnia 2011.

Australijskie prawo karne (zagadnienia wybrane)

Dariusz Drajewicz
(inne teksty tego autora)

[hidepost=1]

Hybrid offences

Stanowią one tego rodzaju indictable off ences, co do których mogą rozstrzygać także magistrates47. Sprawy te mogą kwebyć również sądzone w District Court z udziałem jury, a także za zgodą oskarżonego bez jej udziału (w składzie jednego sędziego)48. Hybrid off ences nie zajmuje się jedynie Supreme Court49. Przyzwolenie na utrzymywanie trybu judge-only trials, rozpoznawania spraw tylko przez sędziego, argumentowane jest potrzebą ochrony oskarżonego przed skutkami pozasądowego nagłośnienia sprawy50.

Z reguły do hybrid off ences należą indictable off ences charakteryzujące się niższym ciężarem gatunkowym, jak np.: property off ences (przestępstwa przeciwko mieniu)51. Dlatego też hybrid off ences często określa się terminem minor (mniejsze) indictable off ences52.

Penalties

W australijskim systemie penalties (środków penalnych) można wyróżnić m.in: life imprisonment (dożywotnie pozbawienie wolności), imprisonment (pozbawienie wolności), periodic detention (okresowy areszt, polegający na tym, że skazany spędza każdy weekend w areszcie, zazwyczaj wykonując pracę na cele społeczne), home detention (areszt domowy), fi ne (grzywnę), compensation oraz restitution orders (nakazy kompensaty i restytucji), probation (oddanie pod dozór), community service orders (polecenie wykonania nieodpłatnej pracy na cele społeczne)53.

Grzywna jest najczęściej stosowaną karą. Wymierza się ją w penalty units (jednostkach karnych). Wartość jednej z nich wynosi 110 dolarów australijskich54. Liczba penalty units jest określona w sankcji przewidzianej w przepisie typizującym przestępstwo, np. w stanie New South Wales fałszowanie dokumentów zagrożone jest (obok lub zamiast kary pozbawienia wolności) karą grzywny do 200 penalty units (Crimes Act 1900 s 307C [NSW]), zaś posiadanie kradzionych psów grzywną w wysokości 5 penalty units (Crimes Act 1900 s 504 [NSW]).

Wymiar kary powinien uwzględniać okoliczności łagodzące i obciążające. Do tych pierwszych, określanych jako mitigating factors, należą: absence of prior conviction (uprzednia niekaralność), assisting the prosecution by giving evidence (pomoc oskarżeniu w poszukiwaniu dowodów), off ender’s youthfulness (młody wiek sprawcy), remorse (skrucha)55. Do aggravating factors (okoliczności obciążających) należą: off ence committed by a group (popełnienie przestępstwa w grupie), vulnerable victim (bezbronność ofi ary), prevalence of the off ence (powszechność przestępstwa), premeditation and planning (premedytacja i planowanie), breach of trust (nadużycie zaufania)56.

W orzecznictwie australijskim zdarzają się przypadki wymierzenia kar surowych w stosunku do czynu popełnionego przez sprawcę.

Tytułem przykładu, 22-letnia kobieta pochodzenia aborygeńskiego, uprzednio niekarana, została skazana na karę 14 dni pozbawienia wolności za kradzież puszki piwa; także na taką karę skazano nauczycielkę-stażystę, która wylała wodę na kasę sklepową, gdyż odmówiono jej zwrotu pieniędzy związanych z kupnem hot doga57.

[/hidepost]