Budżetowa godność wynagrodzenia sędziego
[hidepost=1]
Podsumowanie
Podsumowując, należy nawiązać do stanowiska A. Bałabana i podkreślić w ślad za nim, że w glosowanym orzeczeniu Trybunał po raz kolejny nie dokonał analizy holistycznej zasad konstytucyjnych dokonując interpretacji poszczególnych przepisów lub ich fragmentów, w oderwaniu od kompleksów norm konstytucyjnych, realizujących wartości i zasady Konstytucji48.
SUMMARY
Budgetary dignity of judicial remuneration
In the glossed judgment the Constitutional Tribunal has approved violation of the obligation to ensure remuneration for the judges corresponding with the dignity of their office and the scope of their duties. Thus, the CT has upheld its hitherto jurisprudence awarding priority to the rule of budgetary equilibrium over the principle of dignity of judicial remuneration. The CT has forgotten that the degree of judicial independence in a country has a positive effect on economic growth, and indirectly also on maintaining budgetary equilibrium. The author’s believe that the government party failed to show to the CT that the financial guarantees to the judiciary could make the Council of Ministers constitutionally responsible. Notwithstanding, the CT has in fact accepted the position of the Minister of Finance based on the principles of supremacy of representative bodies over courts and has allowed for treating the judiciary as less legitimized because of its non-electoral origin. In authors’ opinion judicial independence and dignity of judgeship must be built regardless of the considerations of social justice or otherwise Art. 178 of the Constitution would be senseless. The CT seems to have disregarded it. CT’s arguments seem to be detached from the entire body of constitutional norms; they do not respect the constitutional values and principles. CT’s interpretation leads towards unjustified hierarchization of the constitutional principles, including the supremacy of the budgetary equilibrium principles also in relation to the principles of judicial independence and the related guarantees.
dr Hanna Duszka-Jakimko autorka jest adiunktem w Zakładzie Teorii i Filozofii PrawaWydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego.
Witold Jakimko - autor jest doktorantem w Katedrze Prawa Konstytucyjnego Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego i sędzią międzynarodowym w ramach Misji Unii Europejskiej w Zakresie Praworządności EULEX w Kosowie.
1 K 1/12, Dz.U. z 2012 r. poz. 1510, OTK-A Nr 11/2012, poz. 134.
2 Dz.U. Nr 291, poz. 1707; dalej jako: ustawa okołobudżetowa.
3 Zob. wyrok TK z 7.9.2004 r., SK 30/03, OTK-A Nr 8/2004, poz. 82.
4 Zob. wyrok TK z 4.5.2004 r., K 40/02, OTK-A Nr 5/2004, poz. 38.
5 K 2/00, OTK Nr 8/2001, poz. 254.
6 P/12/98, OTK Nr 2/2000, poz. 67.
7 Zob. wyrok TK z 4.10.2000 r., P 8/00, OTK Nr 6/2000, poz. 189 oraz wyrok TK z 18.2.2004 r., K 12/03, OTK-A Nr 2/2004, poz. 8.
8 Zob. wyrok z 18.2.2004 r., zob. przyp. 7.
9 Zob. wyroki wskazane w przyp. 7.
10 Ibidem.
11 Zob. art. 216 ust. 5 Konstytucji.
12 T. jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 427 ze zm.; dalej jako: PrUSP.
13 Zob. L. Feld, S. Voigt, Economic Growth and Judicial Independence: Cross-Country Evidence Using a New Set of Indicators [w:] European Journal of Political Economy 19: 497–527.
14 Ustawa z 20.6.1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 1994 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.; dalej jako:) w art. 71 § 1 stanowiła: „Wynagrodzenie zasadnicze sędziów równorzędnych sądów jest równe i stanowi, odpowiednio do rangi stanowiska sędziego, wielokrotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej; wysokość wynagrodzenia sędziów sądów równorzędnych różnicuje staż pracy i pełnione funkcje”.
15 Dz.U. z 1995 r. Nr 34, poz. 163; dalej jako: WynSfBudżU95.
16 WynSfBudżU95 nadała art. 71 § 1 PrUSP85 następujące brzmienie: „Wynagrodzenie zasadnicze sędziów równorzędnych sądów jest równe i stanowi, odpowiednio do rangi stanowiska sędziego, wielokrotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej; wysokość wynagrodzenia sędziów sądów równorzędnych różnicuje staż pracy i pełnione funkcje”.
17 Ustawa z 23.12.1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz.U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1255.
18 T. jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 427 ze zm.
19 Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.
20 Zob. P. Winczorek,Komentarz do Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Warszawa 2000, s. 272–273.
21 Ibidem.
22 Zob. H.J. Abraham, The judicial process. An introductory analysis of the Court of United States, England and France, New York London Toronto 1972, Oxford University Press, s. XIV.
23 Zob. A. Bałaban, Zasada niezależności sądów i jej realizacja [w:] Relacja z Konferencji „Niezależność sądów i niezawisłość sędziów gwarancją praworządności i praw człowieka”, „Krajowa Rada Sądownictwa. Kwartalnik” Nr 2/2012, s. 7.
24 Ibidem.
25 Ibidem.
26 Ibidem.
27 Zob. wyroki wskazane w przyp. 7.
28 Ibidem.
29 Zob. K. Żaczkiewicz-Zborska, „Zamrożenie” wynagrodzeń sędziów, jeśli jednorazowe jest konstytucyjne,dostępne na: http://www.kancelaria.lex.pl/
czytaj/-/artykul/zamrozenie-wynagrodzen-sedziow-jesli-jednorazowe-jest-konstytucyjne.
30 Ibidem.
31 Por. wyrok TK z 19.10.2010 r., P 10/10, OTK-A Nr 8/2010, s. 78.
32 Zob. A. Bałaban, Zasada…, op. cit., s. 6–12.
33 Zob. R. Sarkowicz, J. Stelmach, Teoria prawa, Kraków 2001, s. 165; szerzej na temat zasad prawa w polskiej literaturze teoretycznoprawnej zob. m.in. S. Wronkowska, M. Zieliński, Z. Ziembiński, Zasady prawa. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1974; T. Gizbert-Studnicki, Zasady i reguły prawa, PiP Nr 3/1988, passim; L. Morawski, Zasady prawa – komentarz krytyczny [w:] Studia z filozofii prawa. T. 1, pod red. J. Stelmacha, Kraków 2001, passim.
34 Zob. J. Stelmach, R. Sarkowicz, Filozofia prawa XIX i XX wieku, Kraków 1999, s. 51–52.
35 Ibidem.
36 Zob. R. Dworkin, Biorąc prawa poważnie, Warszawa 1998.
37 Zob. R. Alexy, Theorie der Grundrechte, Baden-Baden 1985.
38 R. Dworkin, op. cit., s. 56 i n.
39 Zob. A. Bałaban, Likwidacja sądów: zadziwiający wyrok Trybunału, Rzeczp. z 29.3.2013 r., dostępne na: http://prawo.rp.pl/artykul/994798.html.
40 Ibidem.
41 Ibidem.
42 Ibidem.
43 K 45/07
44 K 1/12
45 K 27/12
46 Ibidem.
47 Zob. zdanie odrębne sędziego TK W. Hermelińskiego do wyroku z 27.3.2013 r., K 27/12.
48 Zob. A. Bałaban, Likwidacja sądów…, op. cit.
[/hidepost]