Dowodowe wykorzystanie wykazu połączeń telekomunikacyjnych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia
[hidepost=1]
22Jak wskazują J. Misztal-Konecka i J. Konecki (op. cit., s. 84) dane uzyskane od operatora telekomunikacyjnego na podstawie zgody pokrzywdzonego znatury rzeczy ograniczają się do danych dotyczących jego osoby, co nie przyczyni się do ustalenia „drugiej strony” połączenia.
23E. Engle, Third Party Effect of Fundamental Rights (Drittwirkung), „Hanse Law Review” Nr 2/2009, s. 165–173; P. Bachmat, Uwagi na temat horyzontalnego oddziaływania Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, PiP Nr 10/2001, s. 79; K. Wojtyczek, Horyzontalny wymiar praw człowieka zagwarantowanych w Konstytucji RP, KPP Nr 2/1999, s. 232.
24Deklaracja ONZ o podstawowych zasadach sprawiedliwości dla ofiar przestępstw i nadużyć władzy (Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego z 29.11.1985r. Nr 40/34, A/RES/40/34); Zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy Nr R (85) 11 z 28.6.1985r. w sprawie pozycji ofiary w prawie i procesie karnym; Zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy Nr R (87) 21 z17.9.1987 r. w sprawie zapobiegania wiktymizacji i pomocy dla ofiar przestępstw; Decyzja Ramowa Rady Unii Europejskiej z 15.3.2001r. 2001/220/WSiW o statusie osób pokrzywdzonych w postępowaniu karnym, Dz.Urz. L Nr 82 z 22.3.2001 r., poz.1 (dostępne w: E. Bieńkowska, L. Mazowiecka, Ofiara przestępstwa w dokumentach międzynarodowych, Warszawa 2009, s. 71–141).
25Por. J. Misztal-Konecka i J. Konecki, op. cit., s. 80–82.
26Zob. przyp. 8.
27J. Misztal-Konecka, J. Konecki, op. cit., s. 81.
28I KZP 42/00, OSNK Nr 1–2/2001, poz. 7. W orzeczeniu stwierdzono: „(…) lukę w ustawie można jednak wypełnić – przynajmniej w niektórych wyjątkowych wypadkach – stosując analogię (…). Przemawia za tym zasada równości stron (,,równości broni”) oraz względy słuszności. (…) czysto literalna wykładnia (…) prowadziłaby do nieoczekiwanych i krzywdzących pokrzywdzonego rezultatów (summum ius summa iniuria), a nadto istnieją podstawy, by – kierując się zasadą równości stron – zastosować tu analogię (…)”.
29Por. J. Misztal-Konecka, J. Konecki, op.cit., s. 82.
30Por. uchwałę SN(7) z 29.3.1990 r., III CZP 102/89, OSNC Nr 10–11/1990, poz. 127, w której wskazano, że banki są zobowiązane do sporządzenia i udzielenia sądowi informacji dotyczącej wkładów oszczędnościowych lub walutowych na rachunkach bankowych osób fizycznych, pomimo że informacja ta nie wyczerpuje się w dostarczeniu sądowi istniejącego dokumentu, ale dopiero na sporządzeniu jej na podstawie różnorodnych danych bankowych, które zgromadzone w banku, często w wielu oddziałach, nie stanowią jednego istniejącego już – w rozumieniu materialnym – dokumentu, nadającego się do uzewnętrznienia w drodze pisma, a zawarte są w różnych urządzeniach bankowych zawierających zestawienia obrotów na poszczególnych rachunkach, zmiennych w czasie.
31K. Wojtyczek, Granice ingerencji ustawodawczej w sferę praw człowieka w Konstytucji RP, Kraków 1999, s. 159.
32Np. w wyrokach ETPCz: z 29.10.1992r. Open Door i Dublin Well Woman przeciwko Irlandii,A.246 oraz z26.11.1991 r., Observer i Guardian przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, A. 216 (dostępne na: http://www.echr.coe.int) wskazano, że nie spełniają testu proporcjonalności inie dają się utrzymać w mocy zakazy rozpowszechniania informacji, które są skądinąd dostępne opinii publicznej. Podobnie polski TK, jako nieracjonalny, uznał przepis zezwalający na uzyskanie koncesji na prowadzenie apteki jedynie farmaceutom. „W żaden sposób nie łączy się [to] z podnoszonym argumentem, iż w ten sposób osoby prowadzące apteki zostaną poddane kontroli samorządu aptekarskiego z możliwością stosowania sankcji związanych z odpowiedzialnością zawodową. Członkami samorządu są bowiem jedynie aptekarze, natomiast koncesję może otrzymać magister farmacji niebędący członkiem samorządu aptekarskiego, a więc niemający prawa do wykonywania zawodu aptekarza – niepodlegający w związku z tym odpowiedzialności zawodowej. (…) Nie wykazano również, aby właściciele aptek, niebędący farmaceutami, prowadzący apteki na podstawie uzyskanych koncesji postępowali w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Podnoszone więc tego rodzaju argumenty nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości” (wyrok TK z 20.8.1992 r., OTK Nr 2/1992, poz. 22).
33Wyrok TK z26.4.1995 r., K 11/94, OTK Nr 1/1995, poz.12.
34Wyrok TK z9.6.1998 r., K 28/97, OTK Nr 4/1998, poz.50.
35„Ingerencja państwa powinna mieć możliwie najwęższy zakres przedmiotowy, podmiotowy, przestrzenny i czasowy” (D. Kijowski, Zasada adekwatności w prawie administracyjnym, PiP Nr 4/1990, s. 62). Por. A. Zoll uznający za istotę kontratypu to, że w warunkach kolizji dóbr prawnych poświęcenia jednego z nich nie da się uniknąć (Okoliczności wyłączające bezprawność czynu, Warszawa 1982, s. 110–113).
36Wyrok ETPCz z 24.11.1993 r. Informationsverain Lentia i inni przeciwko Austrii, A. 276, dostępny na: http://www.echr.coe.int. Trybunał nie dopatrzył się również konieczności w przynależności kolejarzy czy taksówkarzy do związków zawodowych lub profesjonalnych stowarzyszeń gdyż „przynależność taka nie stanowiła w żadnym razie jedynego możliwego sposobu zmuszenia ich do przyjęcia obowiązków i odpowiedzialności idących w parze z ich zawodem” a „związki zawodowe mogłyby z powodzeniem bronić interesów swoich członków nawet, gdyby obowiązujące przepisy nie pozwalały zmuszać pracowników do członkostwa w nich” (wyroki ETPCz z: 30.6.1993 r. Sigurdur A. Sigurjonsson przeciwko Islandii, A.265 oraz z13.8.1981 r. Young, James i Webster przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, A.44, dostępne na: http://www.echr.coe.int).
37K. Wojtyczek,Granice ingerencji…, op.cit., s. 159.
38Pierwotnie wymóg ten uznawano za wyczerpujący zasadę proporcjonalności. Zob. wczesne orzecznictwo TK, np. wyrok z 26.1.1993 r., U10/92, OTK Nr 1/1993, poz. 2. Por. A. Zoll piszący o trudnościach w dokonaniu rachunku społecznej opłacalności decydującym, które ze stojących w konflikcie dóbr prawnych poświęcić, a które chronić. Okoliczności…, op.cit., s. 110 i n.
39M.A. Nowicki, Europejska Konwencja Praw Człowieka: obowiązek państwa aktywnej ochrony podstawowych praw i wolności [w:] 60 lat Rady Europy. Tworzenie i stosowanie standardów prawnych, pod red. H. Machińskiej, Warszawa 2009, s. 173–178.
40Wyroki ETPCz: z 2.8.1984 r., Malone przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, § 83–84, A. 82 oraz z24.9.2001 r., P.G. i J.H. przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, § 42, ECHR 2001-IX, dostępne na: http://www.echr.coe.int.
41Podstawą do złożenia zażalenia jest art. 41 § 3 zd. 2 KPW per analogiam. Odnotować należy, że odczytywany literalnie przepis ten dotyczy tylko zwalniania z tajemnicy osoby, która ma być przesłuchana w charakterze świadka, i KPW nie zawiera normy rozszerzającej zakres jego stosowania na przypadki zwalniania z tajemnicy obejmującej dokumenty. Z kolei dyspozycja art.180 § 2 zd. 3 w zw. z art. 226 KPK przewidująca zaskarżalność tylko postanowienia zwalniającego z tajemnicy obejmującej dokumenty objęte tajemnicą „notarialną, adwokacką, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarską lub dziennikarską” zdawałaby się sugerować, że postanowienie o dowodowym wykorzystaniu dokumentu zawierającego dane objęte tajemnicą telekomunikacyjną, jest niezaskarżalne. Jednak skoro te ostatnie przepisy stosuje się w postępowaniu w sprawach o wykroczenia nie wprost, lecz „odpowiednio”, i skoro względy celowości przemawiają za tym, aby reżym przesłuchania świadka na okoliczności objęte tajemnicą i reżym wykorzystania objętych nią dokumentów były tożsame, a także uwzględniwszy gwarancyjny charakter prawa do zaskarżania orzeczeń sądu I instancji (K. Marszał, Konstytucyjna zasada zaskarżalności decyzji w procesie karnym, WPP Nr 3/2007, s. 7; wyrok TK z5.7.2005 r., SK 26/04, OTK-A Nr 7/2005, poz.78), opowiedzieć się należy za dopuszczalnością zażalenia.
[/hidepost]