Krytycznie o karalności stalkingu po nowelizacji Kodeksu karnego (art. 190a)
[hidepost=1]
Podsumowanie
Dotychczasowe przepisy karne przewidywały karalność najpoważniejszych przypadków, które można określić mianem stalkingu. Wprowadzenie kolejnego przepisu art. 190a KK należy ocenić krytycznie. Jest to wyrazem pewnej tendencji ustawodawcy, który penalizuje coraz więcej zachowań, i w dodatku czyni to w sposób nieprecyzjny.
Po wejściu w życie ZmKKU można oczekiwać zdecydowanego wzrostu zawiadomień dotyczących spraw, które nie powinny być rozstrzygane na gruncie procesu karnego. Praktyka sądowa częstokroć spotyka się z absurdalnymi zawiadomieniami, które bardziej wyrażają dezaprobatę dla działań różnych instytucji i podmiotów niż są związane z rzeczywistym podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Przepis art. 190a KK może spowodować nasilenie tych tendencji. Będzie to oznaczało dodatkowe obciążenie organów ścigania, które nota bene w żaden sposób nie zostały organizacyjnie przygotowane do wejścia w życie omawianej nowelizacji.
Konstrukcja znamion art. 190a § 1 KK może prowadzić w praktyce do absurdalnej sytuacji, w której zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa będzie dotyczyło np. legalnych działań windykacyjnych podejmowanych przez wierzyciela czy zgodnych z prawem działań różnych instytucji, które nie spotykają się z aprobatą „pokrzywdzonego”.
Stalking jest z pewnością poważnym problemem społecznym wymagającym przeciwdziałania. Należy jednak podkreślić zasadę subsydiarności prawa karnego, które w państwie demokratycznym powinno być wykorzystywane jako ostateczne narzędzie ochrony dóbr prawnych. Pierwszeństwo powinny mieć środki ochrony przewidziane w innych dziedzinach prawa. Co istotne, w przypadku stalkingu ustawodawca poprzestał na nowelizacji prawa karnego, eliminując z obszaru swych zainteresowań potrzebę zapewnienia terapii i systemowego oddziaływania względem osób dotkniętych tym zjawiskiem. Oznacza to, że przyczyny tej patologii, nawet w przypadku skazania, pozostaną nierozwiązane.
SUMMARY
The article presents the issue of stalking, which refers to repeated harassment of another person through various forms of violating their personal freedom, privacy, intimidation, which lead to impairment of health and fears as to own safety and safety of those that are nearest. The authors present the experiences of other legal systems, where counteracting stalking involved the problem of precisely defining the characteristics of that offence, as well as gave rise to a large number of groundless accusations. Similar fears are entertained with respect to Article 190a, added to the Polish Criminal Code as a result of its latest amendment. However, effectively counteracting the phenomenon of stalking requires not only repression and restraint orders, but first of all relevant psychological treatment. In many cases, stalker’s behaviour is caused by some mental disturbances, including personality disorders and disturbed interpersonal relations. This means that both partners have to undergo therapy. In this context, initiation of criminal proceedings may be a serious obstacle to attaining that goal, and even prove to be an additional antagonizing factor.
[/hidepost]