Kwestia zasadności odrębnej regulacji ustroju sądów administracyjnych w Polsce

Andrzej Skoczylas - autor jest kierownikiem Katedry Postępowania Administracyjnego Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu.

1 List Zarządu Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” do Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie obrad „Okrągłego Stołu dla Wymiaru Sprawiedliwości” z 11.5.2011 r., dostępny na: http://www.iustitia.pl/content/view/713/257/; podobnie zob. Wspólne oświadczenie organizacji prawniczych w sprawie projektu zmiany ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych z 7.1.2011 r.; dostępne na: http://www.iustitia.pl/content/view/662/257.

2 R. Hauser, Reforma sądownictwa administracyjnego – podstawowe założenia, „Przegląd Podatkowy” Nr 10/2003, s. 53.

3 Por. też P. Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r., Warszawa 2000, s. 240 oraz T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 21 i n.

4 Szerzej na ten temat: Z. Kmieciak, Glosa do wyroku TK z 20.9.2006 r., SK 63/05, „Glosa” Nr 1/2007, s. 123 i n.

5 R. Hauser, A. Skoczylas [w:] K. Celińska-Grzegorczyk, R. Hauser, W. Sawczyn, A. Skoczylas, Postępowania administracyjne, sądowoadministracyjne i egzekucyjne, Warszawa 2010, s. 127–129. Zob. również J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 6 i n.

6 R. Hauser, U progu reformy sądownictwa administracyjnego, PiP Nr 11/2002, s. 30.

7 Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: PrPostSA.

8 R. Hauser, Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego, pod red. J. Stelmasiaka,

J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Lublin 2003, s. 146–147 oraz R. Hauser, Kształtowanie się pozycji i ustroju Naczelnego Sądu Administracyjnego, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” Nr 5–6/2010, s. 162.

9E. Ochendowski [w:] M. Jaśkowska, M. Masternak, E. Ochendowski, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 50.

10 Por. A. Skoczylas, Uwzględnienie skargi przez NSA a moc wiążąca postanowień, RPEiS Nr 3/2002, s. 57.

11 Wyrok uchylający zaskarżoną decyzję (postanowienie) ma charakter konstytutywny, por. uzasadnienie wyroku NSA z 24.9.1999 r., III SA 7166––7168/98, dostępne na: www.nsa.gov.pl.

12 Polskie sądownictwo administracyjne, pod red. Z. Kmieciaka, Warszawa 2006, s. 11.

13 Por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, s. 235.

14 W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 279.

15 Zob. M. Jaśkowska, Konstytucyjnoprawne podstawy sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz delimitacja właściwości tych sądów [w:] Aktualne problemy rozgraniczenia właściwości sądów administracyjnych i powszechnych, pod red. M. Błachuckiego, T. Górzyńskiej, Warszawa 2011, s. 19.

16 Dz.U. Nr 4, poz. 8 ze zm.

17 E. Iserzon, J. Starościak, Prawo administracyjne w zarysie, Warszawa 1959, s. 225 oraz J. Starościak, Prawo administracyjne, Warszawa 1978, s. 372; por. też np. S. Zawadzki, Przyczynek do genezy Naczelnego Sądu Administracyjnego [w:] Dziesięciolecie Naczelnego Sądu Administracyjnego – doświadczenia i perspektywy. Materiał na konferencję sędziów NSA, Warszawa 1990, s. 28 i n.

18J. Świątkiewicz, Naczelny Sąd Administracyjny. Komentarz do ustawy, Białystok 1999, s. 16.

19Z. Janowicz, Nowe prawo procesowe w sferze administracji publicznej, RPEiS Nr 1/1996, s. 32.

20 J. Świątkiewicz, op. cit., s. 16.

21M. Buszyński, O reformę sądownictwa administracyjnego. Samorząd Terytorialny (przedruk z miesięcznika „Gazeta Administracji” – styczeń 1946 r.) Nr 5/1999, s. 61.

22 J. Świątkiewicz, op. cit., s. 16.

23 Zob. np. wystąpienie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka do Ministra Sprawiedliwości z 17.5.2011 r. w sprawie nowelizacji przepisów regulujących instytucję skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, w ramach programu Prawa człowieka a podatki, Nr 1572/2011/PSP/AB/MM/PS/AS, s. 6–7.

24 Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.

25 Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej jako: PrUSA.

26 Zob. wyrok NSA z 5.2.2008 r., I OSK 581/07, Legalis.

27 P. Sarnecki, Zagadnienia samorządu sędziowskiego [w:] Ratio est anima legis. Księga jubileuszowa ku czci Profesora Janusza Trzcińskiego, Warszawa 2007, s. 478.

28R. Hauser, Kształtowanie się pozycji…, op. cit., s. 163.

29 Zob. J. Borkowski, Ustawy o dwuinstancyjnym sądownictwie administracyjnym – cz. I, MoP Nr 7/2003, s. 302.

30M. Masternak-Kubiak [w:] M. Masternak-Kubiak, T. Kuczyński, Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Komentarz, Warszawa 2009, s. 170.

31 Zob. A. Hanusz, Odrębności jednostek organizacyjnych sądownictwa w zakresie projektowania wydatków a zmiany w ustawie o finansach publicznych, ZNSA Nr 3/2007, s. 55.

32J. Świątkiewicz, op. cit., s. 26; zob. też ustawa z 5.1.1991 r. – Prawo bud­żetowe, t. jedn.: Dz.U. z 1993 r. Nr 72, poz. 344 ze zm.

33 Zob. M. Masternak-Kubiak [w:] op. cit., s. 170–172.

34 Uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8.11.2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, MP Nr 86, poz. 1007; dalej jako: regulamin wewnętrznego urzędowania NSA.

35 M. Masternak-Kubiak [w:] op. cit., s. 171.

36Ibidem.

37 Zob. A. Hanusz, op. cit., s. 56.

38 Źródło: Informacja o działalności sądów administracyjnych w 2010, Warszawa 2011, s. 13.

39 Należy jednak zaznaczyć, że w sprawach podatkowych można zaobserwować tendencję do zmniejszania się liczby uwzględnianych skarg, bowiem w 2010 r. liczba uwzględnionych skarg wynosiła 21,4%, w 2009 r. – 25,1%, w 2008 r. – 23%, w 2007 r. – 31%, w 2006 r. – 21,78%; źródło: Informacja o działalności sądów administracyjnych w 2010, Warszawa 2011, s. 12.

40 Załącznik do Informacji o działalności sądów administracyjnych w 2010, Warszawa 2011, Tabela VI, s. 310.

41R. Ergec, Preventing backlog in administrative justice, XXIInd Congress of the Association of Councils of State and Supreme Administrative Jurisdictions of the European Union, Luxembourg 2010, s. 53.

42 Informacja o działalności sądów administracyjnych w 2010, Warszawa 2011, s. 11–12.

43R. Ergec, op. cit., s. 52–53.