• Prawo administracyjne
  • Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 2(2)/2010, dodano 31 grudnia 2011.

O pojęciu funkcji administracji publicznej

dr Rafał Stasikowski
(inne teksty tego autora)

[hidepost=1]

26J. Jeżewski, op. cit., s. 110.

27Ibidem, s. 111.

28Ibidem.

29Ważną dla nauki polskiej monografię na temat funkcji administracji opracował T. Kuta (zob. T. Kuta, Funkcje współczesnej administracji i sposoby ich realizacji, Acta Universitatis Wratislaviensis, Prawo CCXVII, Wrocław 1992), która w zasadzie stanowiła pierwsze w miarę kompleksowe opracowanie tej problematyki. W znanych mi literaturach obcojęzycznych brak jest dzieła podobnej klasy. Dotyczy to również niemieckiej literatury przedmiotu, pod wpływem której T. Kuta pozostawał.

30M. Jaroszyński [w:] M. Jaroszyński, M. Zimmermann, W. Brzeziński, Polskie prawo administracyjne.Część ogólna, Warszawa 1956, s. 17.

31M. Jełowicki, Funkcje współczesnej administracji – próba klasyfikacji, „Organizacja–Metody–Technika” Nr 4–5/1983; tenże, Administracja a społeczeństwo [w:]Aktualne problemy administracji i prawa administracyjnego, Warszawa 1987, s. 53–56.

32Zob. T. Kuta, op. cit., s. 13. Autor ten postawił zarzut posłużenia się równocześnie dwoma kryteriami przy dokonywaniu tej klasyfikacji, a mianowicie kryterium celów działania administracji (funkcja 2 i 3) oraz kryterium sposobów działania (funkcja 1 i 4).

33Ibidem, op. cit., s. 7 i n.

34Przez cele podstawowe T. Kuta rozumie cele ustalone dla administracji przez organy władzy państwowej, a także cele formułowane w programach centralnych władz partyjnych na gruncie ogólnej polityki państwa. Z kolei cele pośrednie (cząstkowe, operacyjne) są według niego określane i weryfikowane w bieżącej działalności administracji i jako takie bywają utożsamiane z zadaniami; ibidem, s. 7.

35T. Kuta, op. cit., s. 20–23; tenże, Pojęcie działań niewładczych w administracji, Wrocław 1963, s. 52 i n.; tenże, Aspekty prawne działań administracji publicznej w organizowaniu usług, Wrocław 1969, s. 70 i n.

36T. Kuta, op. cit., s. 24–26.

37Ibidem, s. 25.

38Ibidem, s. 31 i n.

39Ibidem, s. 39–40.

40Rozróżnia on wyraźnie wykonywanie prawa od jego stosowania. Pojęcie stosowania prawa odnosi do funkcji reglamentacyjno-porządkowej administracji. Istota stosowania prawa przez administrację polega na kształtowaniu stosunków administracyjnoprawnych na linii władza – obywatel, opartych na metodzie subsumtio iuris. Pewien luz w stosowaniu prawa pojawia się jedynie w przypadkach „swobodnego uznania”. Modyfikacja klasycznego pojęcia stosowania prawa występują także w przypadku wprowadzenia tzw. klauzul generalnych. Ibidem, s. 43.

41W. Brohm, Sachverstaendige Beratung des Staates [w:] hrsg. K. Isensee, Handbuch des Staatsrecht, s. 209, cyt. za T. Kuta, op. cit., s. 46–47.

42T. Kuta, op. cit., s. 47–49.

43Ibidem, s. 50.

44Por. B. Popowska, op. cit., s. 83.

45Na gruncie teorii prawa na ten temat: Z. Ziembiński, O pojmowaniu celu, zadania, roli i funkcji prawa, PiP Nr 12/1987, s. 15–28.

46Zob. R. Michalska-Badziak, Cele i zadania, właściwość i kompetencja [w:] Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, pod red. M. Stahl, Warszawa 2002, s. 192.

47T. Kuta wyróżnia cele podstawowe i cele pośrednie. Zob. T. Kuta, op. cit., s. 7.

48Ibidem.

49Np. zamiast działań policyjnych można uruchomić działania wychowawczo-oświatowe lub działalność społeczno-organizatorską (np. tworzenie placówek organizujących czas wolny dla „trudnej młodzieży”), które mogłyby wyeliminować niektóre zagrożenia dla dóbr prawnie chronionych (np. dewastacji przystanków autobusowych). Zamiast działalności władczej (np. wywłaszczenia) można zastosować metodę przekonywania, metodę ekonomicznej argumentacji (np. zaoferowanie odpowiednio wysokiej ceny).

50W przypadku Polski pełne prześledzenie tego procesu jest nie możliwe, gdyż w XIX w. Polska utraciła własną państwowość.

[/hidepost]