Obniżenie wysokości opłaty egzekucyjnej w praktyce – wybrane zagadnienia
[hidepost=1]
Nakład pracy komornika w danej sprawie
Dokonując oceny, czy doszło do spełnienia przesłanek warunkujących obniżenie opłaty, należy badać, czy nakład pracy komornika w danej sprawie uzasadnia twierdzenie, że pobieranie opłaty egzekucyjnej w wysokości pełnej lub pomniejszonej (8% lub 5%) będzie co najmniej niesprawiedliwe29.
Najwięcej wątpliwości dotyczy sytuacji, gdy opłata pobierana jest wobec umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela. Z praktyki orzeczniczej sądów wynika, że w zdecydowanej większości u podstaw wniosku o umorzenie leży bądź pozaegzekucyjne zaspokojenie dochodzonej należności, bądź podjęcie skutecznych negocjacji, zakończonych zawarciem ugody. Obowiązująca regulacja stanowi realizację postulatów podnoszonych w orzecznictwie i doktrynie jeszcze przed wprowadzeniem 5% opłaty30.
W praktyce komornicy często podnoszą, że złożenie przez wierzyciela wniosku o umorzenie postępowania w następstwie uregulowania należności przez dłużnika, czy też zawarcia ugody31, jest zawsze wynikiem wszczęcia i prowadzenia egzekucji ze względu na psychologiczne oddziaływanie samej świadomości toczącego się postępowania. W każdej takiej sytuacji widzą oni dowód na skuteczne działanie komornika i nakład jego pracy.
Trudno zgodzić się z prezentowanym nadal w doktrynie stanowiskiem, że świadczenie spełnione przez dłużnika bezpośrednio do rąk wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego należy traktować jako świadczenie wyegzekwowane i pobierać opłatę w wysokości 15%, niezależnie od tego, czy wierzyciel złożył wniosek o umorzenie postępowania32. Przede wszystkim stanowisko takie pomija motywy przytoczone w uzasadnieniu projektu ZmKomSEgzU0733. Pozostaje ono w sprzeczności z jednolitym orzecznictwem SN34. Także w doktrynie nie jest powszechnie akceptowane35.
Brak powiązania w treści art. 49 ust. 2 KomSEgzU zasadności pobrania opłaty z przesłanką zaspokojenia wierzyciela pozostaje w związku z treścią art. 825 pkt 1 KPC. Ustawodawca w art. 49 ust. 7–10 KomSEgzU niemal całkowicie oderwał stosowanie omawianej instytucji od skuteczności podjętych czynności egzekucyjnych, skupiając się jedynie na „nakładzie pracy” i stopniu skomplikowania podjętych czynności oraz ich „pracochłonności”.
Podejmowanie działań na wniosek wierzyciela, którym komornik jest związany, nawet jeśli nie doprowadzi do wyegzekwowania żadnych należności, stanowi faktyczny nakład pracy „koniecznej”, podlegający ocenie sądu. A contrario, brak wniosków wierzyciela w przedmiocie sposobu prowadzenia egzekucji blokuje komornikowi możliwość wykonywania czynności innych niż wezwanie wierzyciela do wskazania sposobu egzekucji. W takiej sytuacji zachowanie komornika nie może być oceniane jako naganna bezczynność wpływająca na ocenę „nakładu pracy” w rozumieniu art. 49 ust. 10 KomSEgzU.
[/hidepost]