Odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego w praktyce sądowej
[hidepost=1]
W przypadku szkody częściowej można przyjąć, że czas koniecznego najmu powinien być wyznaczony czasem naprawy w normalnym jej toku. W tym przypadku w czasie tym uwzględnia się: czynności likwidacyjne, czynności około naprawcze (związane z przyjęciem, wydaniem pojazdu, zamówieniem części zamiennych i oczekiwaniem na ich dostarczenie) oraz czas technologicznej naprawy. Przedmiotem licznych kontrowersji przy ustaleniu czasu najmu przy szkodzie częściowej, za którą odpowiedzialność ponosi ubezpieczyciel, jest tzw. technologiczny czas naprawy. Czyli inaczej mówiąc, czy właściwie jest określenie zakresu refundacji w oparciu o teoretycznie wyliczony czas naprawy w kosztorysie naprawy, który zawiera jedynie modelową sumę godzin prac lakierniczych i blacharskich potrzebnych do przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, czy też dla ustalenia czasu najmu konieczne jest sięgnięcie po inne elementy procesu likwidacji szkody
i faktycznego okresu naprawy, wynikającego z zasad funkcjonowania danego zakładu naprawczego i naturalnych procesów występujących podczas tej naprawy (normalnego toku naprawy), a które to, co do zasady, nie są lub nie były uwzględniane w kalkulacjach naprawy.
W orzecznictwie uznaje się za właściwy okres, za który przysługuje poszkodowanemu zwrot kosztów pojazdu zastępczego, czas rzeczywistej naprawy
z uwzględnieniem elementów procesu likwidacyjnego Powyższe stanowisko znajduje bowiem swoje uzasadnienie nie tylko w zasadzie pełnego odszkodowania
(art. 361 § 2 KC), ale również w przyjętej linii orzecznictwa SN w sprawie kompensacji kosztów z 8.9.2004 r.15.
Zasadniczo w każdej sprawie poszkodowany dla wykazania uzasadnionego czasu naprawy przedkłada arkusz naprawy uszkodzonego pojazdu. Arkusz naprawy
jest to dokument prywatny sporządzany przez warsztat zasadniczo w trakcie bądź po zakończeniu naprawy. Arkusz ten zawiera informacje dotyczące: przyjęcia pojazdu do naprawy, oględzin, dodatkowych oględzin, zamówienia części, oczekiwania na części zamienne, naprawy, wydania pojazdu. Stopień szczegółowości takiego arkusza naprawy jest różny.
Poza arkuszem naprawy proces naprawy szczegółowo powinna odtwarzać dokumentacja naprawcza. Akta szkody zazwyczaj zawierają dokumentację w następującej postaci: zgłoszenie szkody, kalkulacje szkody warsztatu i ubezpieczyciela, korespondencja likwidacyjna pomiędzy warsztatem a towarzystwem, dokumenty zamówienia części i ich wydania itp. Zgromadzenie pełnej dokumentacji naprawczej jest konieczne, aby wiarygodnie odtworzyć rzeczywisty czas naprawy.
Ponadto, na wniosek stron przewodniczący zazwyczaj zwraca się do warsztatu naprawczego o nadesłanie wewnętrznej dokumentacji warsztatu dotyczącej konkretnej naprawy. Warsztaty najczęściej przedstawiają arkusz naprawy, kalkulacje, dokumenty zakupu i zamówienia, otrzymania części.
Zgromadzenie pełnej dokumentacji naprawczej jest warunkiem koniecznym dla prawidłowego określenia czasu naprawy. Praktyka sądowa wskazuje również,
że dokumentacja ta nie jest przedmiotem szczegółowej analizy w postępowaniu likwidacyjnym. Jako nieprawidłową należy ocenić praktykę likwidacji szkody, w której czas naprawy ogranicza się jedynie do czasu technologicznej naprawy. Ubezpieczyciele najczęściej kwestionują również czas naprawy, w tym arkusz naprawy szkody, nie zadając sobie trudu przedprocesowej rzetelnej weryfikacji zapisów z arkusza naprawy. W toku zaś procesu kwestionują arkusz naprawy. Nie ulega wątpliwości,
że rzetelna weryfikacja arkusza naprawy w postępowaniu przedprocesowym mogłaby ograniczyć ilość spraw, które w ostateczności trafiają do sądu.
Weryfikacja rzetelności arkusza naprawy oraz czasu trwania czynności naprawczych wymaga wiadomości specjalnych. Sąd zleca taką ocenę biegłym z zakresu techniki samochodowej, motoryzacji i wyceny pojazdów. W praktyce biegli dokonują weryfikacji dokumentacji naprawczej właśnie w kontekście deklarowanego czasu naprawy uszkodzonego pojazdu. Trudności w opiniowaniu w tego rodzaju sprawach wynikają niekiedy z niekompletności dokumentacji naprawczej.
W procesie tym uwzględnia się okres przestoju czy opóźnienia. Dla wymiaru odszkodowania istotną rolę odgrywa ocena, z czyjej winy doszło do takiego opóźnienia. Okres przestoju w likwidacji szkody przez ubezpieczyciela nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla poszkodowanego. Problematyczna jest natomiast zwłoka po stronie warsztatu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że jeśli poszkodowany zwleka ze wstawieniem czy odbiorem pojazdu z warsztatu, to ponosi skutki takiego opóźnienia. W praktyce przyjmuje się również, że zła organizacja pracy warsztatu, znajdująca swój wyraz w przedłużeniu czasu naprawy, obciąża poszkodowanego.
[/hidepost]