Podział majątku wspólnego obciążonego hipoteką w orzecznictwie SN
[hidepost=1]
Marta Knotz – autorka jest sędzią Sądu Rejonowego w Koszalinie.
1 Więcej na ten temat: P. Brodniewicz, M. Walasik, Usprawnienie postępowań w sprawach działowych, Kwartalnik Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” Nr 2/2010, s. 54 i n.
2 W postanowieniach z: 5.10.2000 r. (II CKN 611/99, Biul. SN Nr 11/2000, s. 15), 26.11.2009 r. (III CZP 103/09, OSNC Nr 3/2010, poz. 82), 21.1.2010 r.
(I CSK 205/09, niepubl.). Pośrednio kwestia powyższa poruszana była również w uzasadnieniu postanowienia SN z 29.9.2004 r. (II CK 538/03, Legalis) i uchwały z 25.6.2008 r. (III CZP 58/08, OSNC Nr 7–8/2009, poz. 99).
3 Uzasadnienie postanowienia SN z 29.9.2009 r., II CK 538/03, Legalis.
4 Uzasadnienie postanowienia SN z 26.11.2009 r., III CZP 103/09, OSNC Nr 3/2010, poz. 83.
5 T. jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.; dalej jako: GospNierU.
6 Dz.U. Nr 207, poz. 2109.
7 Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych
ciążące na nieruchomości. Na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale ceny uzyskanej z egzekucji (art. 1000 § 1 KPC).
8 Uzasadnienie postanowienia SN z 5.10.2000 r., II CKN 611/99, zob. przyp. 2.
9 III CZP 103/09, zob. przyp. 2.
10 Postanowienie SN z 21.1.2010 r., I CSK 205/09, zob. przyp. 2.
11 „Spłata długu hipotecznego uwzględnionego przy ustalaniu wartości nieruchomości przez zmniejszenie jej wartości, dokonana z osobistego majątku przez małżonka, któremu przypadła ona w wyniku podziału, nie rodzi roszczenia wobec drugiego małżonka, pomimo że dług zabezpieczony hipoteką obciążał oboje małżonków” – postanowienie z 26.11.2009 r., III CZP 103/09, zob. przyp. 2.
12 Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o podziale majątku wspólnego uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w art. 618 § 1 KPC, chociażby nie były zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności.
13 Nieuwzględnienie zatem, przy ustaleniu dopłat przez uczestnika, wysokości obciążającej nieruchomość hipoteki może doprowadzić do tego, że uczestnik, jako dłużnik rzeczowy, spłaci sam dług hipoteczny, w którym wnioskodawczyni nie będzie już partycypowała, zwłaszcza że uczestnik nie będzie mógł przeciwko niej skutecznie dochodzić z tego tytułu swych roszczeń (art. 618 § 3 KPC) – zob. uzasadnienie postanowienia SN z 5.10.2000 r., II CKN 611/99, zob. przyp. 2.
14 Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 7.1.2009 r. (II CSK 390/08, OSNC Nr C/2010, poz. 82) wskazał, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego, poza rozliczeniem nakładów i wydatków, sąd dokonuje rozliczeń z tytułu spłaconych długów.
15 Po zmianie przepisów ustawy z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. jedn.: Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), dokonanej ustawą
z 26.6.2009 r. (Dz.U. Nr 131, poz. 1075) hipoteka zabezpiecza mieszczące się w sumie hipoteki roszczenia o odsetki oraz o przyznane koszty postępowania, jak również inne roszczenia o świadczenia uboczne, jeżeli zostały wymienione w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej.
16 Postanowienie SN z 26.11.2009 r., zob. przyp. 2.
[/hidepost]