Postępowanie po przekazaniu sprawy przez e-sąd

[hidepost=1]

Postępowanie po przekazaniu sprawy z e-sądu do sądu właściwości ogólnej

Pierwsza kwestia, jaka nasuwa się w związku z brzmieniem art. 505³⁷ § 1 KPC, dotyczy tego, czy sąd powinien wezwać powoda do podpisania pozwu, który w aktach znajduje się w formie wydruku komputerowego. Moim zdaniem, takie wezwanie jest konieczne, albowiem przepisy Księgi pierwszej Tytułu VII Działu VIII Rozdziału 1 KPC o Elektronicznym postępowaniu upominawczym nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądem właściwości ogólnej, do którego sprawa została przekazana. Zatem, zarówno brak podpisu, jak i brak pełnomocnictwa, którego w EPU się nie składa, należy uzupełnić (zob. art. 89 § 1 KPC).

W art. 505³⁷ § 1 KPC jest mowa o uzupełnieniu pozwu „w sposób odpowiedni dla postępowania, w którym sprawa będzie rozpoznana”. Sporo wątpliwości pojawia się w sytuacji, gdy sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. W sądzie, w którym orzekam, ugruntowała się praktyka wzywania powoda do sporządzenia pozwu na urzędowym formularzu. Przeciwnicy tej praktyki wskazują, że powód wniósł skutecznie pozew w EPU według obowiązującego wzoru. Ten argument mnie nie przekonuje, ponieważ forma pozwu w EPU jest inna od urzędowego formularza pozwu w postępowaniu uproszczonym.

Kolejny problem dotyczy tego, czy należy wzywać powoda do dołączenia wszystkich dokumentów, na które powołuje się w pozwie (zwykle są one wymienione na końcu pozwu jako lista dowodów). Moim zdaniem, praktyka ta jest uzasadniona, niestety dla takiego wezwania brak rygoru w przepisach prawa. Nieprzedstawienie dokumentów uzasadniających roszczenie można jedynie oceniać w kategoriach tego, czy powód udowodnił swe roszczenie, czy też nie. Powód może złożyć dokumenty i inne wnioski dowodowe aż do pierwszej rozprawy (art. 505⁵ KPC).

Zgodnie z brzmieniem nadal obowiązującego art. 479¹² KPC, w postępowaniu w sprawach gospodarczych powód powinien już w pozwie przedstawić wszystkie twierdzenia oraz dowody na ich poparcie pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania. Zatem w tych sprawach wydaje się celowe wezwanie powoda do ich przedstawienia, łącznie z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych pozwu, ale pod innym rygorem.

Zarówno przepis art. 505³⁷ KPC, jak i żaden inny, nie wskazuje, by trzeba było zwrócić się do e-sądu o nadesłanie pomocniczego zbioru dokumentów. Zrobienie tego jednak na etapie uzupełniania braków formalnych pozwu powoduje, że nie ma potrzeby późniejszego informowania e-sądu o zakończeniu postępowania. Taka praktyka wydaje mi się właściwa, tym bardziej, że w zbiorze dokumentów mogą znajdować się pisma dotyczące sprzeciwu od nakazu zapłaty, np. jego odpis, pełnomocnictwo procesowe dla osoby podpisującej sprzeciw, dokumenty potwierdzające umocowanie osoby podpisującej pełnomocnictwo.

Jeśli powód nie uzupełni braków formalnych pozwu, to jest to podstawa do umorzenia postępowania. W praktyce zdarzają się sytuacje, że na tym etapie powód zamiast uzupełniać braki formalne wnosi pismo cofające pozew (zwłaszcza, jeśli w sprzeciwie znalazł się zarzut przedawnienia roszczenia). Moim zdaniem, w takiej sytuacji sąd powinien umorzyć postępowanie z powodu nieuzupełnienia braków pozwu, gdyż w pierwszej kolejności badamy pozew pod względem formalnym, a dopiero po uzupełnieniu braków można przystąpić do badania cofnięcia powództwa.

Wprawdzie przepisy tego nie przewidują, ale przy okazji wezwania powoda do uzupełnienia braków formalnych pozwu, celowe byłoby wezwanie go do ustosunkowania się w zakreślonym terminie do twierdzeń sprzeciwu, pod rygorem uznania tych twierdzeń za przyznane. Terminem odpowiednim jest termin 14-dniowy, taki sam, jaki jest przewidziany do uzupełnienia braków formalnych pozwu. Należy pamiętać, żeby odpis (ewentualnie kopię, jeżeli sąd nie dysponuje odpisem) sprzeciwu doręczyć powodowi, albowiem na tym etapie postępowania z akt sprawy nie wynika, czy powód już ją otrzymał. Takie wezwanie znacznie przyspiesza rozpoznanie sprawy, gdyż już na etapie wyznaczania rozprawy stanowiska stron są jasne.

Jeśli braki formalne pozwu zostaną uzupełnione w terminie ustawowym, to w sytuacji, gdy pozwany złożył sprzeciw od nakazu zapłaty w EPU, zgodnie z art. 505³⁷ § 3 KPC należałoby przejść do wezwania pozwanego do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, np. gdy sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, do złożenia sprzeciwu na urzędowym formularzu. Nie jest to jednak możliwe, ponieważ wskazany przepis nie przewiduje żadnego rygoru. Zatem, jeśli sąd wezwie pozwanego do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, a on ich nie uzupełni, to sąd nie może:

odrzucić jego sprzeciwu, gdyż już wcześniej został wniesiony do e-sądu i wywarł skutek w postaci utraty mocy nakazu zapłaty w EPU;

zwrócić sprzeciwu tak, jak zwraca inne pisma procesowe obarczone brakami formalnymi (na podstawie art. 130 KPC);

uznać, że pozwany nie zajął w ogóle stanowiska w sprawie i wydać wyroku zaocznego.

Można wezwać pozwanego do uzupełnienia braków sprzeciwu przez wskazanie, czy zaskarża nakaz w całości, czy w części, oraz przez wskazanie zarzutów, które pozwany powinien przedstawić przed wdaniem się w spór, pod rygorem utraty prawa powoływania się na nie (art. 503 § 1 KPC). Pozwany może jednak składać zarzuty oraz wnioski dowodowe na ich poparcie aż do pierwszej rozprawy (art. 505⁵ KPC). W moim przekonaniu, wzywając pozwanego na rozprawę, powinno się pouczyć go o treści art. 5054, 5055 oraz art. 206 § 2 KPC.

Wydaje się, że cały przepis art. 505³⁷ KPC powinien być zmieniony przez ustawodawcę.

Barbara Dolata
SSR Poznań–Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu

[/hidepost]