Postępowanie wywołane sprzeciwem od orzeczenia SKO
[hidepost=1]
W praktyce żądania zawarte we wnioskach do SKO sformułowane są w różny sposób. Odnoszą się do aktualizacji opłaty lub wypowiedzenia jej dotychczasowej wysokości. Użytkownicy żądają najczęściej ustalenia, że aktualizacja (wypowiedzenie) jest nieuzasadniona (bezskuteczna). Rzadziej precyzują, że chodzi o ustalenie bezzasadności (bezskuteczności) w całości. W nielicznych wypadkach pojawia się żądanie ustalenia, że aktualizacja (wypowiedzenie) jest uzasadniona (skuteczna) do określonej wysokości (części) lub jest nieuzasadniona (bezskuteczna) powyżej określonej wysokości (części). W praktyce może się zdarzyć żądanie ustalenia opłaty w ściśle określonej wysokości62.
Należy opowiedzieć się za akceptacją wszystkich powyższych formuł. W pewnych sytuacjach konieczne będzie wezwanie powoda do sprecyzowania żądania, np. gdy we wniosku zawarto żądanie ustalenia, że aktualizacja „jest uzasadniona w innej wysokości”, bez jakiegokolwiek dodatkowego oznaczenia. Nawet przy przyjęciu kształtującego charakteru powództwa nie wydaje się zasadne wezwanie powoda do sprecyzowania w trybie art. 130 § 1 KPC, czy żąda ustalenia ściśle określonej wysokości opłaty. Przy nieprecyzyjnej i niepełnej regulacji ustawowej, a szczególnie przy braku korelacji między określeniem treści żądań, z jakimi użytkownik może wystąpić we wniosku, a treścią orzeczenia SKO, czy też wyroku sądu63, byłoby to dla użytkownika wieczystego nadmiernie uciążliwe. Z żądania powinno jednoznacznie wynikać, że powód nie zgadza się na podwyższenie opłaty w ogóle lub powyżej określonej kwoty.
Należy uznać, że żądanie ustalenia całkowitej niezasadności aktualizacji zawiera w sobie żądanie ustalenia częściowej niezasadności aktualizacji. Nie ma potrzeby formułowania żądania ewentualnego obok żądania ustalenia, że aktualizacja jest całkowicie nieuzasadniona, na wypadek, gdyby sąd uznał, że były jednak podstawy do podwyższenia opłaty, ale nie takiego, jakie zaproponował właściciel.
Nie jest procesowo skuteczne sprecyzowanie żądania polegające na oświadczeniu, że powód, który we wniosku żądał ustalenia zasadności aktualizacji do określonej kwoty, przed sądem żąda ustalenia, iż aktualizacja była całkowicie nieuzasadniona. Oznaczałoby to bowiem niedopuszczalną zmianę przedmiotową powództwa.
Tryb określony w art. 78–80 GospNierU powinien mieć zastosowanie także wtedy, gdy żądanie użytkownika opiera się na twierdzeniu, że wypowiedzenie było prawnie bezskuteczne, chociażby z uwagi na działanie w imieniu właściciela osoby nieumocowanej. W istocie użytkownik wnosi wówczas o inne niż zaproponowano w wypowiedzeniu ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego64, a ściślej o ustalenie, że opłata pozostaje na dotychczasowym poziomie. Uznanie, że w takiej sytuacji nie wchodzi w grę tryb określony w art. 78–80 GospNierU, lecz użytkownik powinien wytoczyć od razu powództwo o ustalenie bezskuteczności dokonanej aktualizacji, prowadziłoby do jeszcze większych komplikacji.
Pomimo doręczenia właścicielowi odpisu wniosku przez SKO, po wniesieniu sprzeciwu zachodzi potrzeba ponownego doręczenia go stronie pozwanej. Brak podstaw prawnych do przyjęcia, że skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje automatycznie zawisłość sporu w rozumieniu KPC. Ponadto, wniosek po przekazaniu akt do sądu zazwyczaj nie spełnia wymogów formalnych pozwu. W takiej sytuacji przewodniczący powinien wezwać powoda (pełnomocnika powoda) do dołączenia dodatkowego odpisu pozwu wolnego od braków formalnych.
Pozew podlega opłacie sądowej obliczonej od wartości przedmiotu sporu, którą stanowi różnica pomiędzy opłatą podwyższoną a dotychczasową. Wartość ta zazwyczaj nie jest wskazywana we wnioskach do SKO, a zatem konieczne będzie wezwanie w trybie art. 130 § 1 KPC. W sytuacji, gdy powoda zastępuje profesjonalny pełnomocnik, a należna opłata sądowa nie została uiszczona, przewodniczący wzywa powoda (doręczając wezwanie pełnomocnikowi) do opłacenia pozwu. Artykuł 1302 § 1 KPC nie znajdzie w tym wypadku zastosowania65.
Zwrot pozwu spowoduje taki stan, jakby użytkownik wieczysty nie występował w ogóle do SKO o zbadanie zasadności wypowiedzenia wysokości opłaty66. Gdyby doszło do znanego w praktyce ponownego zarejestrowania sprawy w repertorium na wniosek użytkownika, pozew podlegałby odrzuceniu z uwagi na czasową niedopuszczalność drogi sądowej.
[/hidepost]