- Prawo cywilne
- Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 2(8)/2012, dodano 1 sierpnia 2012.
Praktyczne aspekty wydawania przez sąd europejskiego nakazu zapłaty
[hidepost=1]
W dalszej części rubryki 6 formularza ewentualnie wskazane zostaje, przez kogo roszczenie zostało przeniesione na powoda oraz uściślone dodatkowo, w przypadku roszczeń związanych z umowami konsumenckimi, czy roszczenie dotyczy tych umów, czy pozwany jest konsumentem oraz czy miejsce zamieszkania pozwanego w rozumieniu art. 59 Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z 22.12.2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych10 znajduje się w państwie członkowskim, którego sąd rozpoznaje sprawę.
Rozporządzenie 1896/2006 nie reguluje zagadnienia dopuszczalności kumulacji roszczeń. Z treści rubryki 6 formularza A wynika, że taka kumulacja, co do zasady, jest dopuszczalna. Jednak każde z roszczeń objętych pozwem powinno się nadawać do dochodzenia w postępowaniu w sprawie ENZ11. Ponadto, sąd powinien mieć jurysdykcję krajową umożliwiającą orzekanie w stosunku do każdego z roszczeń objętych pozwem.
Należy wskazać, że w formularzu A można zamieścić cztery roszczenia. Zdaniem przedstawicieli doktryny12, jeśli powód zamierza dochodzić w jednym postępowaniu więcej niż cztery roszczenia, powinien wypełnić nowy formularz A. Rodzi to wówczas wątpliwości, czy jest to dodatkowy (nowy) pozew. Korzystniejsze wydaje się jednak przyjęcie, że w przypadku, gdy powód dochodzi więcej niż czterech roszczeń, zamieszcza te dodatkowe roszczenia w rubryce 11 formularza A, czyli w miejscu przewidzianym dla dodatkowych informacji i dalszych oświadczeń.
Przechodząc do dalszej analizy formularza A, powód dochodząc również zapłaty kary umownej obowiązany jest wskazać jej kwotę oraz określić ją w pkt 8 formularza.
Koszty, o których mowa w art. 7 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 1896/2006, opisywane są w pkt 9 formularza. Jeśli żądanie obejmuje zwrot kosztów, koszty te należy opisać przy użyciu kodów określonych w formularzu A (por. art. 25 ust. 2).
W sytuacji, gdy powód dochodzi odsetek, musi on wskazać stawkę odsetek oraz okres, za jaki żąda tych odsetek chyba, że zgodnie z prawem państwa członkowskiego wydania odsetki ustawowe doliczane są automatycznie do roszczenia głównego (art. 7 ust. 2 lit. c) rozporządzenia 1896/2006). Rozporządzenie nie rozstrzyga, czy w rubryce 7 formularza A wpisując NI 1 Kod A (odsetki ustawowe w skali rocznej) należy ponadto wskazać stawkę odsetek (%). Można przyjąć, że dochodząc odsetek ustawowych nie ma konieczności wskazywania ich wysokości procentowej, w szczególności w przypadku, gdy stawka odsetek ustawowych ulegała zmianie w poszczególnych latach. Ponadto, słusznie przyjmuje prawodawca unijny, że w kolejnych kratkach rubryki 7 należy wskazać kwotę oraz dzień, od którego dochodzone są odsetki. Wątpliwość powstaje w przypadku wskazywania dnia, do którego należą się odsetki. Zgodnie z przytoczonym już pouczeniem załączonym do formularza, jeśli dochodzone są odsetki naliczane do dnia wydania orzeczenia przez sąd, pozostawia się niewypełnioną rubrykę ostatnią „do dnia”. W konsekwencji, na chwilę obecną w każdym przypadku, gdy powód nie wypełni rubryki „do dnia” oznacza to, że powód dochodzi odsetek do dnia wydania ENZ. W tej sytuacji sąd wydając nakaz oblicza odsetki do dnia wydania nakazu i wskazuje w formularzu E odpowiednią kwotę, określając tylko, od jakiego dnia zasądzone są odsetki.
Z uwagi na okoliczność, że zagadnienie dochodzenia odsetek wywołuje w praktyce wiele wątpliwości, Sąd Okręgowy we Wrocławiu skierował w tym zakresie pytanie prejudycjalne do TS13:
„4) Czy prawidłowa interpretacja art. 7 ust. 2 lit. c) rozporządzenia 1896/2006 oznacza, że w przypadku, gdy prawo państwa członkowskiego nie przewiduje automatycznego doliczania odsetek, to w postępowaniu o wydanie europejskiego nakazu zapłaty można obok roszczenia głównego dochodzić:
a) wszystkich odsetek, w tym także tzw. odsetek otwartych (liczonych od dnia ich wymagalności wskazanego ściśle określoną datą do nieokreślonego datą dnia zapłaty, np. od dnia 20 marca 2011 r.
do dnia zapłaty);
b) tylko odsetek naliczonych od dnia ich wymagalności wskazanego ściśle określoną datą do dnia wniesienia pozwu lub do dnia wydania nakazu zapłaty;
c) wyłącznie odsetek naliczonych od dnia ich wymagalności wskazanego ściśle określoną datą do dnia złożenia pozwu?
5) W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 4a) w jaki sposób, zgodnie z rozporządzeniem 1896/2006, powinno zostać skonstruowane orzeczenie w zakresie odsetek w formularzu nakazu zapłaty?
6) W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 4b) – kto powinien wskazać wysokość kwoty odsetek – strona, czy Sąd z urzędu;
7) W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 4c) – czy strona ma obowiązek wskazania w pozwie wysokości wyliczonych odsetek?
8) Czy jeżeli powód nie wyliczy odsetek żądanych do dnia wniesienia pozwu, czy wyliczenia takiego dokonać ma Sąd z urzędu, czy też Sąd powinien wówczas wezwać stronę do uzupełnienia braków pozwu w trybie art. 9 rozporządzenia 1896/2006?”.
Dopiero udzielenie przez TS odpowiedzi na wskazane pytania pozwoli prawidłowo stosować rozporządzenie zgodnie z klarownymi i jednolitymi wytycznymi obowiązującymi w państwach członkowskich UE.
Pozew musi zawierać uzasadnienie roszczenia, z uwzględnieniem opisu okoliczności wskazanych jako podstawa roszczenia oraz w konkretnych przypadkach żądanych odsetek (art. 7 ust. 2 pkt d rozporządzenia 1896/2006). Miejscem pozwalającym na przedstawienie uzasadnienia jest pkt 11 formularza.