- Bez togi
- Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 4(18)/2014, dodano 4 marca 2015.
Twój język Cię zdradza – czy „anonimowy cyberstalker” to oksymoron?
[hidepost]
* Autorka jest pracownikiem Wydziału Filologicznego Uniwersytet Śląskiego. Współpracuje z Instytutem Ekspertyz Kryminalistycznych „Analityks” z Poznania. Koordynuje działalność Pracowni Psychologii i Mobbingu w ramach Zakładu Lingwistyki i Psychologii oraz wydaje opinie wskazujące nadawców anonimów, stalkerów oraz cyberstalkerów. W ramach Zakładu Lingwistyki i Psychologii opracowywane są pod Jej kierunkiem opinie sądowe z zakresu stalkingu i cyberstalkingu oraz badania anonimów w ujęciu lingwistycznym. Jest także rzecznikiem prasowym Instytutu. Stały biegły sądowy z zakresu lingwistyki kryminalistycznej (ekspertyzy stalkingowe/cyberstalkingowe, wskazy-wanie autorów anonimów). Realizuje projekt „Z zagadnień lingwistyki kryminalistycznej. Profilowanie językowe nadawcy komunikatu”.
1 Autorka pracuje obecnie nad monografią „Z zagadnień lingwistyki kryminalistycznej. Profilowanie językowe nadawcy komunikatu”. Prze-prowadzone badania realizowane są w obszarze lingwistyki kryminalistycznej w ramach analizy dowodowej, obok analizy języka prawnego i prawniczego, analizy praktyki językowej w kontekstach prawnych i kryminalistycznych. Książka może wskazać możliwości rozwoju lingwi-styki kryminalistycznej w zakresie ustalania autorstwa kwestionowanych wypowiedzi.
2 Wśród licznych anglojęzycznych publikacji z tego obszaru wymienić można m.in.: G.R. McMenamin, Forensic Linguistics: Advances in Forensic Stylistics, London 2002; J. Olsson, Forensic Linguistic, London–New York 2004; M. Coulthard, J. Alison, An Introduction to Forensic Linguistics: Language in Evidence, London 2007; C.E. Chaski, Author Identification in the Forensic Setting [w:] Handbook of Language and Law, pod red. P.M. Tiersma, L.M. Solan, New York 2012. Na szczególną uwagę zasługują w tym kontekście publikacje K. Kredensa: K. Kredens, Towards a corpus-based methodology of forensic authorship attribution: a comparative study of two idiolects [w:] PALC01: Practical Applications in Language Corpora, pod red. B. Lewandowskiej-Tomaszczyk, Frankfurt am Main 2002; idem, Korpusy językowe w językoznawstwie sądowym [w:] Podstawy językoznawstwa korpusowego, pod red. B. Lewandowskiej-Tomaszczyk, Łódź 2005, s. 270–279; idem, On the Status of Linguistic Evidence in Litigation [w:] Język. Komunikacja. Informacja, pod red. P. Nowaka, P. Nowakowskiego, Poznań 2006, s. 23–30; K. Kredens, S. Roszkowski, Language and the Law: International Outlooks, Frankfurt am Main 2007.
3 Wśród prac badaczy niemieckich wymienić należy m.in. książkę E. Fobbe, Forensische Linguistik. Eine Einführung, Tübingen 2011, zawierającą podstawy teoretyczne lingwistyki kryminalistycznej oraz część empiryczną, w której autorka dokonuje analizy wybranych tekstów zwracając uwagę na możliwość tworzenia profilu nadawcy poprzez błędy językowe. O stanie i możliwościach rozwojowych lingwistyki kryminalistycznej pisze w artykule „Stand und Entwicklung der „Forensischen Linguistik” H. Kniffka, współpraca redakcyjna S. Blackwell, M. Coulthard, Recent Developments in Forensic Linguistics, Frankfurt am Main/New York 1996. Szczególną postacią jest R.H. Drommel – autor opracowania ponad 1000 przypadków i ponad 300 ekspertyz, „profiler językowy”, „detektyw językowy”, który od 25 lat bada kryminalistyczne ślady językowe pozostawione przez sprawców, zob. R.H. Drommel, Der Code des Bösen. Die spektakulären Fälle des Sprachprofilers, München; idem, Sprachwissenschaftliche Kriminalistik und Sprachprofiling. Anfänge, Kontroversen, Meilensteine, Fallbeispiele, Grazer Linguistische Monographien, 2011, Band 30.
4 F. Trager, Aufgaben und Methodik der Autorenerkennung im Rahmen der Forensischen Linguistik, Munich 2013. Dodajmy, że w 1997 r. B. Hołyst pisał: „Jak dotychczas nawet Federalny Urząd Kryminalny w Niemczech nie dysponuje taką bazą danych, która zawierałaby np. informacje o przypadkach wymuszeń rozbójniczych w formie pisemnej, o tym, kto i kiedy oraz w jakiej sprawie opracował ekspertyzę, jacy lingwiści opracowują ekspertyzy w sprawach o ustalenie autorstwa, o dowód zrozumienia tekstu oraz o zniewagę. Ważnym elementem dokumentacji byłyby też informacje sądów o pozytywnych ekspertyzach lingwistycznych” (B. Hołyst, Możliwości i granice sądowej (kryminalistycznej) ekspertyzy lingwistycznej, „Postępy Kryminalistyki” T. 3, Legionowo 1997, s. 44.
5 S. Schall, Forensische Linguistik [w:] Angewandte Lingiuistik – Ein Lehrbuch, pod red. K. Knapp, Tübingen 2004, s. 455–562.
6 Autora lub wykonawcę tekstu dowodowego nazywam nadawcą tekstu dowodowego.
7 Należy zaznaczyć, że lingwistyka nie definiuje w sposób jednoznaczny terminu „współautor tekstu”.
8 B. Hołyst, Możliwości i granice…, op. cit., s. 33–34.
9 B. Hołyst, Lingwistyka kryminalistyczna [w:] idem, Psychologia kryminalistyczna, Warszawa 2011, s. 1325–1332.
10 B. Hołyst, Stalking – terror psychiczny i fizyczny, „Postępy kryminalistyki” T. 13, Legionowo 2003, s. 27–42; idem, Stalking – terror emocjonalny, moralny i fizyczny [w:] idem, Psychologia kryminalistyczna, Warszawa 2009, s. 732–750.
11 A. Feluś, Z zagadnień językoznawstwa kryminalistycznego, Poznań 2011, s. 125.
12 Zob. http://www.archiwum.wyborcza.pl/Archiwum/1,0,5017071,20080122RP-DGW,Nie_zaplaca_za_DUPA,.html.
13 Zob. http://www.sfora.pl/Zamknij-sie-psie-To-nie-obraza-policji-a27460.
14 Zob. http://zielonagora.gazeta.pl/zielonagora/1,35161,10274532,Trzy_naboje_dla_poslanki_Bukiewicz.html.
15 Podobnie zresztą, jak nazwanie tym słowem osoby, która nie jest narodowości żydowskiej http://natemat.pl/66773,biegla-w-prokuraturze-uznala-ze-zydowskie-scierwo-to-ironia-to-policzek-dla-jezykoznawcow.
[/hidepost]