Usprawnienie postępowań w sprawach działowych
[hidepost=1]
26 Uchwała SN z 16.7.1980 r., III CZP 45/80, OSNCP Nr 2–3/1981, poz. 25.
27 Por. też A. Stempniak, op. cit., s. 381–382 i tam powołane dalsze orzecznictwo i literatura.
28 Można spotkać pogląd, że zabezpieczenie to powinno nastąpić w sposób przewidziany w art. 747 KPC, a więc w trybie postępowania zabezpieczającego (M. Sychowicz, Postępowanie o zniesienie…, op. cit., s. 69–70; J. Policzkiewicz [w:] J. Policzkiewicz, W. Siedlecki, E. Wengerek, Postępowanie nieprocesowe, Warszawa 1980, s. 223; A. Stempniak, op. cit., s. 395–396). Według innego stanowiska, przepis ten upoważnia do ustanowienia rzeczowego zabezpieczenia wierzytelności w postaci zastawu lub hipoteki (por.: J. Ignatowicz [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. T. 1, pod red. Z. Resicha, Warszawa 1972, s. 560; J. Pietrzykowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem. T. 3, pod red. J. Jodłowskiego, K. Piaseckiego, Warszawa 1989, s. 985; S. Rudnicki, G. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2009, s. 360; uchwała SN z 31.3.1972 r., III CZP 12/71, OSNCP Nr 10/1972, poz. 173). Zapatrywanie to, nie bez racji, zostało zakwestionowane z uzasadnieniem, że żaden przepis nie upoważnia sądu do wykreowania stosunku hipoteki, a ustanowienie tego prawa powinno nastąpić przez zobowiązanie dłużnika w postępowaniu działowym do złożenia stosownego oświadczenia woli (zob. S. Madaj, op. cit., s. 153–154).
29 Zob. M. Sychowicz, Postępowanie o zniesienie…, op. cit., s. 131–132; J. Pietrzykowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego…, op. cit., s. 989.
30 Por. B. Dobrzański, Glosa do uchwały SN z 13.2.1970 r.,III CZP 97/69,OSPiKA Nr 9/1971, poz. 167, s. 396–397; M. Sychowicz, Postępowanie o zniesienie…, op. cit., s. 129–130; S. Madaj, op. cit., s. 131.
31 Taki mechanizm „bilansowania” roszczeń zastosował sąd II instancji w okolicznościach sprawy, którą SN rozpoznawał w postanowieniu z 9.5.2008 r., III CZP 26/08, OSNC Nr 6/2009, poz. 90, wskutek czego doszło do przedstawienia SN pozornego zagadnienia prawnego (w związku z przywróceniem terminu do złożenia apelacji założono, że nie jest to dopuszczalne co do apelacji dotyczącej sposobu podziału majątku i zasądzonej spłaty, jeżeli wcześniej doszło do umniejszenia tej spłaty o świadczenie z tytułu naprawienia szkody w wyniku uwzględnienia apelacji innego uczestnika). Por. też uzasadnienie do uchwały SN z 26.10.1961 r., IV CO 15/61, OSNCP Nr 1/1963, poz. 3.
32 J. St. Piątowski [w:] op. cit., s. 499–500; E. Skowrońska-Bocian, op. cit., s. 179; jak się zdaje M. Sychowicz [w:] Kodeks rodzinny…, op. cit., s. 276, uw. 38.
33 S. Madaj, op. cit., s. 131; A. Zieliński, op. cit., s. 31; M. Uliasz, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 841; J. Gudowski [w:] op. cit., s. 165; M. Sychowicz [w:] Kodeks rodzinny…, op. cit., s. 276, uw. 38; J. Pietrzykowski [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2010, s. 462;orzeczenia SN: z 16.10.1997 r., II CKN 395/97, niepubl.; z 30.1.2008 r., III CSK 257/07, OSNC-ZD Nr D/2008, poz. 112; z 21.2.2008 r., III CZP 148/07, zob. przyp. 19.
34 Zob. S. Godlewski, op. cit., s. 200; S. Hanausek, Przygotowanie procesu cywilnego, NP Nr 2/1964, s. 153–154, 158 i n.; J. Krajewski, Środki…, op. cit., s. 11–13; W. Siedlecki, O usprawnienie…, op. cit., s. 16–17; E. Warzocha, op. cit., s. 281–282; S. Rożek, op. cit., s. 1144–1146.
35 Na poziomie ogólnym podobne dezyderaty były już stawiane w literaturze, por. W. Siedlecki, O usprawnienie…, op. cit., s. 17; K. Piasecki, op. cit., s. 37 i 39, przyp. 32.
36 Por. S. Rożek, op. cit., s. 1147–1148.
37 Por. brzmienie art. 3, 207 i 217 KPC w opracowanym przez KKPC projekcie nowelizacji KPC (wersja z 4.11.2009 r., dostępna na: http://
bip.ms.gov.pl/kkpc/proj091215.rtf); zob. też K. Weitz, Między systemem dyskrecjonalnej władzy sędziego a systemem prekluzji – ewolucja regulacji prawa polskiego[w:] Ewolucja polskiego postępowania cywilnego wobec przemian politycznych, społecznych i gospodarczych, pod red. H. Doleckiego, K. Flagi-Gieruszyńskiej, Warszawa 2009, s. 93–94 i 96–97.
38 S. Gołąb, op. cit., s. 234; W. Ossowski, op. cit., s. 211; J. Krajewski, Środki…, op. cit., s. 20; W. Siedlecki, O przewlekłości…, op. cit., s. 4–5; K. Piasecki, op. cit., s. 34; S. Rożek, op. cit., s. 1146.
39 Stopień obciążenia sędziów orzekających w sprawach cywilnych sprawia, że przy prowadzeniu rozprawy w sposób ciągły sędzia nie mógłby na bieżąco podejmować czynności w większości innych spraw należących do jego referatu. Pomimo tego, że swego czasu wyjaśniano, iż grupa spraw cywilnych przydzielonych sędziemu nie powinna przekraczać liczby 100–120 (por. W. Ossowski, op. cit., s. 207), to obecnie bardzo rzadkie są przypadki, kiedy standard ten nie zostaje naruszony.
40 T. Wiśniewski, Kontrola dyskrecjonalizmu sędziowskiego przez sądy wyższego rzędu [w:] Ewolucja polskiego postępowania…, op. cit., s. 103.
[/hidepost]