Zgromadzenie wierzycieli we właściwym postępowaniu upadłościowym

(inne teksty tego autora)

[hidepost=1]

Uprawnienia zgromadzenia wierzycieli

Jak to zostało już zasygnalizowane, zgromadzenie wierzycieli jest organem postępowania, dla którego prawo upadłościowe przewiduje pewne uprawnienia realizowane w interesie wszystkich wierzycieli. Uprawnienia te są dwojakiego rodzaju. Niektóre bowiem sprawy mogą być rozstrzygane wyłącznie przez zgromadzenie wierzycieli, inne natomiast mogą być przekazane pod obrady zgromadzenia przez sędziego-komisarza¹⁵.

Do wyłącznej kompetencji zgromadzenia wierzycieli należą następujące sprawy:

1. o wyłączenie mienia z masy upadłości;
2. o zmianę składu rady wierzycieli, jeżeli wniosku o zmianę składu rady wierzycieli nie uwzględni sędzia-komisarz;
3. o zobowiązanie wierzycieli do wpłacenia zaliczki na koszty postępowania;
4. o zawarcie układu z upadłym;
5. o zmianę układu.

Ad 1) Prawo upadłościowe i naprawcze nie zawiera żadnych ograniczeń co do rodzaju mienia, które może zostać objęte wyłączeniem¹⁶. Zgromadzenie wierzycieli jest uprawnione do powzięcia uchwały o wyłączeniu z masy upadłości określonych przedmiotów, wierzytelności czy praw, na wniosek każdego z wierzycieli uczestniczących w zgromadzeniu lub na wniosek sędziego-komisarza. Podjęta w ten sposób uchwała nie może być później skutecznie cofnięta ani odwołana nawet gdyby okazało się, że nie było podstaw do wyłączenia. Istnieje jednak zawsze możliwość wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 200 PrUpN.

Wyłączenie z masy upadłości wywiera takie skutki, jak gdyby określone prawa i wierzytelności albo ruchomości i nieruchomości z mocy prawa nie były objęte masą upadłości¹⁷.

Ad 2) Rada wierzycieli musi składać się z trzech lub pięciu członków i jednego lub dwóch zastępców. Skład liczebny rady jest tak określony, by umożliwiał podejmowanie uchwał w drodze zwykłej większości głosów (por. art. 207 PrUpN). Liczbę członków rady oznacza sędzia-komisarz, wierzyciele zaś nie mają na jego decyzję żadnego wpływu. Mają natomiast pewien wpływ na zmianę składu rady. Stosownie bowiem do art. 203 ust. 1 PrUpN, wierzyciele mający przynajmniej piątą część ogólnej sumy wierzytelności, które zostały uznane lub uprawdopodobnione, mogą zgłosić wniosek o zmianę całego składu rady lub tylko niektórych jej członków.

Zgłoszony wniosek sędzia-komisarz, o ile go sam nie uwzględni, zobowiązany jest poddać pod głosowanie na zwołanym w tym celu zgromadzeniu wierzycieli. Jeżeli na zgromadzeniu za wnioskiem wypowiedzą się wierzyciele mający przynajmniej połowę ogólnej sumy wierzytelności uznanych lub uprawdopodobnionych, to wówczas sędzia-
-komisarz jest tą uchwałą związany i obowiązany jest zmienić skład rady stosownie do uchwały zgromadzenia. Natomiast, gdy na zgromadzeniu wierzycieli za wnioskiem nie opowie się kwalifikowana większość, to sprawa zmiany członków rady pozostanie nadal zależna od swobodnego uznania sędziego-
-komisarza.

Ad 3) W razie potrzeby, sędzia-komisarz zwołuje zgromadzenie wierzycieli w przedmiocie podjęcia uchwały co do wpłacenia przez wierzycieli zaliczki na koszty postępowania albo zobowiąże wierzycieli mających największe wierzytelności, których łączna wysokość wynosi co najmniej 30 ogólnej sumy wierzytelności przypadających wierzycielom uprawnionym do uczestniczenia w zgromadzeniu, do złożenia zaliczki na koszty postępowania (art. 232 PrUpN).

Ad 4) Zgromadzenie wierzycieli w celu zawarcia układu powinno się odbyć w terminie miesiąca od dnia zatwierdzenia listy wierzycieli. Zawiadomienie o zgromadzeniu następuje przez obwieszczenie. Wierzycielom, których wierzytelności zostały ujęte na liście, należy doręczyć propozycje układowe oraz informacje o podziale na kategorie interesów wierzycieli, a także informacje o wierzytelnościach spornych. W zgromadzeniu mogą ponadto wziąć udział ci wierzyciele, którzy przedstawią sędziemu-komisarzowi prawomocne orzeczenie sądu lub ostateczną decyzję administracyjną stwierdzającą ich roszczenia wobec upadłego. Wierzyciele ci głosują z wierzytelnością ustaloną w prawomocnym orzeczeniu sądowym lub ostatecznej decyzji administracyjnej.

Sędzia-komisarz może zwołać zgromadzenie wierzycieli w celu zawarcia układu także wtedy, gdy suma spornych wierzytelności nie przekracza 15 ogólnej sumy wierzytelności (art. 282 PrUpN).

Ad 5) W zgromadzeniu wierzycieli zwołanym w sprawie zmiany układu mogą uczestniczyć ci wierzyciele, którzy mieli prawo wziąć udział w zgromadzeniu, na którym zawarto układ. Ponadto, mogą także uczestniczyć ci wierzyciele, których wierzytelności były sporne w czasie zawarcia układu, a które po jego zawarciu zostały stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądowym albo ostateczną decyzją administracyjną. Nie uczestniczą natomiast ci, których wierzytelności zostały zaspokojone w całej wysokości należności zgłoszonej pierwotnie¹⁸.

Poza wypadkami wyżej wskazanymi, zgromadzenie wierzycieli jest również właściwe dla wyrażania swojej opinii w sprawach przedstawionych przez sędziego-komisarza. Zwołanie zgromadzenia następuje wówczas w zależności od uznania sędziego-komisarza, który rozstrzygnięcie każdej kwestii powstałej w toku postępowania upadłościowego może uzależnić od wcześniejszej w tym względzie uchwały zgromadzenia wierzycieli. Może zatem także w wypadku, gdy nie została ustanowiona rada wierzycieli, zwołać zgromadzenie w celu wysłuchania jej opinii w sprawach, o których mowa w art. 206 PrUpN. Wyrażone przez zgromadzenie wierzycieli stanowisko nie będzie jednak wiążące, bo organ ten nie może zastępować rady wierzycieli¹⁹.

[/hidepost]