• Prawo karne
  • Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 3(13)/2013, dodano 22 listopada 2013.

Zwalczanie przestępczości gospodarczej w Polsce na tle doświadczeń brytyjskich – wybrane zagadnienia

Grzegorz Krysztofiuk
(inne teksty tego autora)

[hidepost=1]

Wybrane narzędzia

Od kilku lat ważnym elementem brytyjskiej strategii walki z przestępczością gospodarczą stało się nawiązanie bliskiej współpracy przez jednostki odpowiedzialne za tę walkę z sektorem prywatnym, w szczególności z bankami, firmami ubezpieczeniowymi lub inwestycyjnymi oraz ich stowarzyszeniami. Słusznie bowiem O. Górniok38 podkreślała, że w walce z przestępczością gospodarczą należy pozyskać sojusznika. Tym sojusznikiem, zdaniem autorki, powinny stać się stowarzyszenia obu stron obrotu gospodarczego, tj. konsumenckie i podmiotów gospodarczych w poszczególnych branżach. Nawiązanie bliskiego współdziałania z jednostkami sektora prywatnego i stworzenie przez to klimatu wzajemnego zaufania, stanowi skuteczne narzędzie w walce z przestępczością gospodarczą, w szczególności w zakresie pozyskiwania informacji o przestępstwach oraz zapobiegania im.

Przykładem brytyjskiego modelu współpracy z podmiotami gospodarczymi jest historia powstania komórek organizacyjnych w Policji Miasta Londynu zajmujących się walką z przestępstwami ubezpieczeniowymi oraz na szkodę banków. Specjalna komórka do spraw przestępstw czekowych oraz dotyczących kart wydawanych przez banki (Dedicated Cheque and Plastic Crime Unit) została utworzona w 2002 r. we współpracy ze Stowarzyszeniem do spraw Płatności39 oraz Brytyjskim Stowarzyszeniem Bankowców. Początkowo utworzenie tej jednostki miało charakter pilotażu, który miał trwać 2 lata. Obecnie jednak komórka ta ma charakter stały. Od lat jest współfinansowana przez sektor prywatny. W pracach tej komórki uczestniczą nie tylko pracownicy Policji. Pomocy funkcjonariuszom w konkretnych sprawach udzielają również osoby wskazane przez branżę bankową. Podobną genezę ma specjalna jednostka do spraw oszustw ubezpieczeniowych w ECD (Insurance Fraud Enforcement Department). W 2011 r. branża ubezpieczeniowa (członkowie Brytyjskiego Stowarzyszenia Ubezpieczycieli) zgodziła się na pokrycie przez okres 3 lat kosztów funkcjonowania tej jednostki. Powołana w związku z tym Rada Strategiczna, składająca się m.in. z przedstawicieli branży ubezpieczeniowej, określa priorytety jednostki oraz analizuje trendy w przestępczości ubezpieczeniowej40. Innym przykładem współpracy z sektorem prywatnym jest obecność delegowanych pracowników tego sektora (np. telekomunikacyjnego) w NFA. Należy także dodać, że przedstawiciele tego sektora uczestniczą w przygotowaniu oraz przyjęciu rządowych programów dotyczących np. walki z oszustwami, czego przykładem może być strategiczny plan ograniczenia oszustw41, przyjęty we współpracy m.in. z stowarzyszeniami bankowców, ubezpieczycieli, izb handlowych.

[/hidepost]