• Prawo cywilne
  • Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 1-4(55)/2025, dodano 18 kwietnia 2026.

Inspiracje genealogiczne

Odrębnymi źródłami danych są archiwa, które dysponują okazałymi zasobami, ale nie mają intuicyjnych wyszukiwarek lub indeksów. Przykładowo archiwum zabużańskie w Warszawie umożliwia zapoznanie się z zakresem zasobu w pliku PDF, ale już nie z poszczególnymi rekordami zasobu. W celu otrzymania wiarygodnych źródeł – należy bezpośrednio zapytać dane archiwum w sprawie konkretnej osoby i oczekiwać na wynik kwerendy. Ze zrozumiałych powodów poszukiwania prowadzone przez sądy są traktowane jako priorytetowe – względem np. poszukiwań prywatnych.

Warszawa https://um.warszawa.pl/waw/usc/-/nasze-ksiegi Archiwum zabużańskie w III Wydziale USC m.st. Warszawy
Zbiór ksiąg metrykalnych m.in. z dawnych województw: białostockiego, lwowskiego, stanisławowskiego, wołyńskiego, tarnopolskiego, poleskiego, nowogródzkiego. Są to przede wszystkim księgi wyznań chrześcijańskich (niektórych parafii rzymskokatolickich, ewangelickich, prawosławnych, grekokatolickich, ormiańskich) oraz żydowskie
https://um.warszawa.pl/documents/55950/1935735/zbior_ksiegi_zabuzanskie.pdf/3d9cc517-af4b-6b91-d1fb-fdd2c5e90614?t=1634500042969
https://um.warszawa.pl/documents/55950/1935735/ksiegi_archiwum.pdf/3895202f-db10-4b0b-a4ab-b0ba766d99fa?t=1634500042975
WBH https://wbh.wp.mil.pl/pl/skany/wyszukiwarka_zaawansowana/ Wojskowe Biuro Historyczne – Akta Żołnierzy, dokumenty orderowe i odznaczeniowe – II RP, PRL.
Archiwa Państwowe https://warszawa.ap.gov.pl/Szczególnie cenny może być zasób oddziału w Milanówku, zawierający m.in:
https://www.warszawa.ap.gov.pl/wyszukiwarki/ekshumacje/index.html
Hipoteka Warszawska
(+1000 m dokumentów) Akty własności ziemi, reforma rolna, Mienie zabużańskie, księgi meldunkowe, represjonowanie, repatriacja
NOWOŚĆ: Metryczki Wydanych Dokumentów Tożsamości
15 tys. ekshumowanych po Powstaniu Warszawskim

Bazy danych do genealogii polskich Żydów

JRI Poland

https://legacy.jri-poland.org/

Jednym z podstawowych baz danych, obejmujących również dane polskich Żydów jest baza JRI. Aby z niej skorzystać, należy się zarejestrować, ale użytkowanie w podstawowym zakresie (często wystarczającym) jest bezpłatne. Nazwy regionów są ułożone wg danej epoki np. w okresie zaborów możemy wyszukiwać wg guberni Królestwa Polskiego.
Wyszukiwarka JRI
Archiwa Łódź Kartoteka cmentarza żydowskiego w Łodzi we wspomnianym wcześniej portalu „Szukaj w Archiwach!” 66,8 tys. kopii cyfrowych kart z kartoteki cmentarza żydowskiego w Łodzi ←nowość z 2022 r.:
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/zespol?p_p_id=Zespol&p_p_lifecycle=0&_Zespol_id_zespolu=72208&_Zespol_nameofj sp=jednostki&_Zespol_sygnatura=&_Zespol_tytul=Kartoteka+os%C3%B3b+pochowanych+na+cmentarzu+%C5%BCydowskim&_Zespol_data_od=&_Zespol_data_do=
FDCZ https://cemetery.jewish.org.pl/results/ Imiona i nazwiska osób, które udało się odczytać i zindeksować z istniejących grobów na istniejących cmentarzach.
Yad Vashem Baza danych w Instytucie Jad Waszem:https://collections.yadvashem.org/ Dane dotyczące większości ofiar Zagłady.
Pamięć Treblinki Fundacja Pamięć Treblinkihttps://baza.pamiectreblinki.pl/ksiega-imion/baza-osob/ 100 tys. Ofiar Obozu Zagłady w Treblince
CBnZZ https://getto.pl/ Informacje dotyczące 43,5 tys. osób przebywających w Getcie Warszawskim
Wielcy https://ofiary.auschwitz.org/victims Ofiary (nie tylko żydowskie – również polskie) Obozów w Oświęcimiu i Brzezince

Ze źródłami na temat Zagłady należy poczynić zasadnicze zastrzeżenie, że brak danych osoby której poszukujemy nie oznacza, że nie zginęła w trakcie Zagłady – tylko że np. nie zachowały się dokumenty lub zgłoszenia tej osoby przez rodzinę (np. dlatego że cała rodzina zginęła). Z uwagi na przeprowadzane przez niemieckie władze okupacyjne działania, zmierzające do zatarcia śladów zbrodni – takich przypadków – braków dokumentów jest bardzo dużo. Przykładem jest Warszawa, w której nie pozostały dokumenty urzędowe społeczności żydowskiej np. stanu cywilnego, zniszczone po upadku Powstania w Getcie Warszawskim.
W Żydowskim Instytucie Historycznym istnieje Dział Genealogii, który wspiera badania genealogiczne oraz korzysta z ­własnych zasobów i rekordów. Stąd możliwe jest zwrócenie się do Instytutu o wsparcie w poszukiwaniach przodków ­Polskich Żydów.

ŻIH https://www.jhi.pl/genealogia/kontakt-2
Dział Genealogii ŻIH
[email protected]
Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma
00-090 Warszawa
ul. Tłomackie 3/5

łmt

Strona 4 z 41234