• Wieści ze świata
  • Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 4(10)/2012, dodano 17 lutego 2013.

Sprawozdanie z 55. Dorocznego Zgromadzenia Światowej Unii Sędziów (IAJ-UIM) oraz Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów (EAJ-AEM) w Aleksandrii (USA)

Łukasz Piebiak

(inne teksty tego autora)

Podsumowanie

Z szeregu przeprowadzonych przy okazji spotkania rozmów i po wysłuchaniu wielu wystąpień mogę wyraźnie stwierdzić, że system stosowany również w Polsce w sądach powszechnych, z dominującą rolą Ministra Sprawiedliwości w zakresie nadzoru administracyjnego oraz budżetu, jest systemem odchodzącym w przeszłość i stosowanym coraz rzadziej, albowiem jest systemem całkowicie nieefektywnym. Krótka perspektywa czasowa i zupełnie inne, bo polityczne, priorytety, nie pozwalają politykom, nawet jeżeli mają dobre zamiary i pewne doświadczenia w zarządzaniu, w sposób konsekwentny, rzetelny i długofalowy usprawniać funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Powszechnie za najbardziej efektywne uznawane są (i znajduje to potwierdzenie w badaniach) te systemy, gdzie podmioty zupełnie niezależne od władzy politycznej zajmują się technicznymi, ale niezmiernie przecież ważnymi aspektami funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (podział budżetu na poszczególne sądy, komputeryzacja, siedziby, remonty, zaopatrzenie, kształcenie wstępne i ustawiczne, ekspertyzy itp.), przykładowo: Stany Zjednoczone, Zjednoczone Królestwo, Szwecja, ­Izrael. Wygłoszone podczas obrad przemówienie sędziego Thomasa F. Hogana, stojącego na czele istniejącej od 1935 r. w USA niezależnej administracji sądów federalnych (Director, Administrative Office of the United States Courts), wszystkim delegatom i gościom wyraźnie uświadomiło, o ile łatwiej pracuje się sędziom, gdy o ich potrzeby dba ktoś, kto je nie tylko zna, ale i na bieżąco słucha, starając się w ramach posiadanych środków finansowych je uwzględniać. Powyższe, jak również porównanie sposobu funkcjonowania sądów powszechnych oraz administracyjnych, czy też SN w Polsce, potwierdza niezmiennie prezentowane przez „­Iustitię” stanowisko co do konieczności powierzenia nadzoru administracyjnego nad polskim sądownictwem powszechnym Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, a przynajmniej odebranie go władzy politycznej. Jest to bowiem nie tylko wątpliwe od strony podziału władzy państwowej, ale i całkowicie nieefektywne rozwiązanie, co zwłaszcza w czasach kryzysu winno być wzięte pod uwagę. Z kolei rozmowy z sędziami z krajów, w których funkcjonują akademie sędziowskie, potwierdzają konieczność ponownego przemyślenia roli KSSiP w zakresie kształcenia sędziów, zwłaszcza w kontekście drogi do urzędu sędziowskiego. Tak długiego okresu kształcenia wstępnego w akademii sędziowskiej nie ma chyba nigdzie indziej i należałoby się pilnie zastanowić nad zmianą tego stanu rzeczy, podobnie jak i nad – wyraźnie sprzeczną z dokumentami międzynarodowymi – zasadą podległości KSSiP władzy politycznej.

Przyjęto, że w 2013 r. Zgromadzenie odbędzie się na Ukrainie, a w 2014 r. – w Brazylii.

Łukasz Piebiak – Autor jest sędzią Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie, prezesem zarządu Oddziału Warszawskiego i członkiem zarządu Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”, Przewodniczącym Zespołu ds. Współpracy Międzynarodowej Stowarzyszenia.

1SSP „Iustitia” wywiązała się ze swych obowiązków, co jednak nie byłoby możliwe bez ogromnej pomocy na etapie przygotowywania kwestionariuszy dotyczących Polski członków Zespołu ds. Międzynarodowych w osobach Anny Bednarek (Warszawa) i Tomasza Posłusznego (Lublin).

2 W najbliższym czasie powinny zostać opublikowane na stronie internetowej IAJ-UIM (www.iaj-uim.org).

3 Szczegółowo kwestia ta została omówiona w Ł. Piebiak, Sprawozdanie ze Zgromadzeń Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów i Światowej Unii Sędziów (Stambuł, 4–8.9.2011 r.), Kwartalnik SSP „Iustitia” Nr 4/2011, s. 253–254.

4 K 12/03, Dz.U. Nr 34, poz. 304.

5 223/2012.

6Wszystkie te dokumenty będą zamieszczane na stronie internetowej IAJ-UIM (www.iaj-uim.org), jak również na stronie „Iustitii” (www.iustitia.pl), a najważniejsze, wraz z polskimi tłumaczeniami, także w Kwartalniku „Iustitia”.

Strona 3 z 3123