IUSTITIA 1(35)/2019

Temat Numeru

  • Delikatna natura niezależności sędziowskiej: nauka z przypadku Węgry i Polska vs. Unia Europejska
  • Kriszta Kovacs, Kim Lane Scheppele
  • Kiedy ustalano reguły powstającej Unii Europejskiej, uznano za pewnik, że wszystkie Państwa Członkowskie z jednolitymi regułami demokracji będą postępować zgodnie z własnymi konstytucjami. W ostatnich latach Węgry i Polska zakwestionowały jednak to założenie i wybrane w tych krajach rządy autokratyczne, przechwyciły niezależne instytucje, tym samym zagrażając od zawsze jednakowo rozumianemu pojęciu demokracji. Sądownictwo w tych krajach zostało poważnie naruszone. W poniższym tekście postaramy się wskazać, co przytrafiło się władzy sądowniczej na Węgrzech i w Polsce, pokazać jak najpierw sądy konstytucyjne, a następnie pozostałe sądy, dostały się pod kontrolę sił politycznych, co w konsekwencji prowadzi do konkluzji, że przestał już istnieć rozdział prawa i polityki. Należy również rozważyć, dlaczego Unia Europejska do tej pory nie jest w stanie zatrzymać tego procesu. Na koniec, chcemy pokazać, że europejskie sądownictwo, szczególnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), podejmuje próby ratowania krajowej władzy sądowniczej, we wskazanych krajach, ale wysiłki te są dalekie od klarownego stanu rzeczy na teraz, jak i najbliższą przyszłość.
    czytaj dalej

Prawo Karne

  • Kompetencje referendarza sądowego w postępowaniu karnym
  • Katarzyna Szary
  • Celem przedmiotowego opracowania jest przedstawienie regulacji dotyczących instytucji referendarza sądowego w procedurze karnej, jest to bowiem problematyka nowa, która wymaga szczegółowego omówienia. W pierwszej kolejności przedmiotem analizy w niniejszym opracowaniu będą poszczególne uregulowania wskazane w przytoczonych poniżej przepisach, ich zastosowanie oraz kwestie problematyczne pojawiające się z zastosowaniem tych przepisów w praktyce. Nieodłącznym elementem tych zagadnień będzie natomiast, wskazanie w dalszej kolejności, propozycji pewnych rozwiązań, usystematyzowania przepisów i poszerzenia kompetencji referendarzy sądowych w procedurze karnej. Omówienie tematyki związanej z instytucją referendarza sądowego w procedurze karnej jest niezwykle potrzebne z uwagi na fakt, że jest to stanowisko coraz częściej obsadzane w poszczególnych sądach, praktyka orzecznicza w tym zakresie powinna być zatem jednolita.
    czytaj dalej

Prawo Ustrojowe

  • Uwagi na temat odmowy powołania na urząd sędziego przez Prezydenta RP
  • Piotr Głogowski
  • Niniejsze opracowanie ma na celu przeanalizowanie prawnych możliwości i realnych uwarunkowań przysługujących Prezydentowi RP w przypadku podjęcia decyzji o odmowie powołania na urząd sędziego. Autor odnosi się przede wszystkim do zagadnień konstytucyjnych i formalnoprawnych według stanu prawnego obowiązującego na dzień odmowy 22.6.2016 r., nie pomijając przy tym orzecznictwa sądów i trybunałów obejmujących analizowaną problematykę. Poruszone przez autora zagadnienie jest nadal aktualne, ponieważ Prezydent w dalszym ciągu może z takiego uprawnienia korzystać, odmówić powołania w stosunku do wyboru dokonanego przez KRS. Poza omawianym przypadkiem w historii sądownictwa odmowa powołania na urząd sędziego przez Prezydenta miała miejsce tylko raz1.
    czytaj dalej