• Prawo cywilne
  • Artykuł pochodzi z numeru IUSTITIA 2(44)/2021, dodano 16 lipca 2021.

Wykorzystanie Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych do dokonania czynności procesowej sądu

dr Ireneusz Wolwiak
(inne teksty tego autora)

Ustawą z 28.5.2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw1 prawodawca w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich – wprowadza m.in. szczególny sposób doręczenia pism w sprawach rozpoznanych zgodnie z przepisami tego Kodeksu. Wprowadza uregulowanie szczególne w postaci nakazu zachowania sądu w obszarze czynności procesowej doręczenia pism.

Wprowadzenie

Ogólnie wyznaczona w tym miejscu norma prawa procesowego to powinność podjęcia działań dla stworzenia sytuacji, w której umożliwia się określonym podmiotom zapoznanie się z treścią przekazu. Działania te mają się zaś sprowadzać do umieszczenia tej treści w systemie teleinformatycznym. Dalszym obowiązkiem ustawodawcy powinno być tym samym stworzenie takiego systemu, aby umożliwić tym pomiotom odbiór treści pisma, która powinna być przy tym tożsama z umieszczoną w systemie.

Po odpisaniu ustawy z 28.5.2021 r. na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości obwieszczono dalszy etap przenoszenia polskiego sądownictwa z ery papierowej do cyfrowej. Efektem ustawy ma być usprawnienie pracy sądownictwa, lepszy dostęp obywatela do wymiaru sprawiedliwości, szybsze dostosowanie sądów do potrzeb XXI w. poprzez ich cyfryzację. W ramach zmian co do czynności doręczenia pism profesjonalnym pełnomocnikom dokonanie go za pośrednictwem specjalnego systemu teleinformatycznego – Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych. Pozwoli to ograniczyć ilość korespondencji papierowej, skrócić czas obiegu korespondencji między sądem a pełnomocnikiem. Stwierdzono, że już dziś pisma umieszcza się w portalu, tym samym nowe przepisy pozwolą na efektywne wykorzystanie sprawdzonych rozwiązań informatycznych. Uwolnią sądy od drukowania i wysyłania takiej korespondencji pocztą. Pismo będzie dostępne w systemie natychmiast po jego umieszczeniu, a skutek doręczenia nastąpi z dniem zapoznania się z nim przez pełnomocnika, a zarazem nie później niż 14 dni od umieszczenia na portalu2.

Pozostaje więc przeprowadzenie analizy wprowadzonego uregulowania co do tak szeroko zakrojonego usprawnienia prowadzonych postępowań cywilnych. Analiza ta poza spojrzeniem na nowe uregulowanie z poziomu szybkości i sprawności postępowania – a także niezależnie od czasowego obowiązania nowych reguł będzie jednak wymagała także oceny zagwarantowania przy nowym sposobie doręczenia prawa dostępu strony do sądu, co łączy się tutaj z zapewnieniem prawidłowej procedury cywilnej3.

System teleinformatyczny przy czynności doręczenia

Wprowadzenie specjalnego sposobu doręczenia pism sądowych nastąpiło poprzez zamieszczenie nowej treści w art. 15zzs9 ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych4. Stosownie do brzmienia art. 15zzs9 ust. 2 ZapobChoróbU – w braku możliwości wykorzystania systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe, sąd doręcza zawodowemu pełnomocnikowi pisma sądowe poprzez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym, którym jest systemem teleinformatycznym służącym udostępnianiu takich pism5. Wprowadzona w tym przepisie zasada doręczeń dla zawodowych pełnomocników nie obejmuje jednak pism, które podlegają doręczeniu wraz z odpisami pism procesowych stron lub innymi dokumentami niepochodzącymi od sądu. W przypadku rozpoznawania spraw według przepisów KPC nie ma obecnie ogólnego systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe (poza przypadkiem postępowań odrębnych). Pełnomocnikami zawodowymi, których obejmuje regulacja ustawy są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi oraz Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej (art. 15zzs9 ust. 2 zd. 1 ZapobChoróbU)6.

W treści ustawy z 6.12.2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych7 dokonano zmiany przepisów ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych8. W art. 53 § 1a PrUSP wprowadzono postanowienie o utrzymywaniu przez Ministra Sprawiedliwości systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe, w którym tworzy się i przetwarza akta sprawy. Jednocześnie Minister Sprawiedliwości został upoważniony do wydania rozporządzenia (wraz z ministrem właściwym do spraw informatyzacji) dla określenia trybu zakładania i udostępniania konta oraz sposobu korzystania z konta w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowanie sądowe, poprzez które będzie można wnosić pisma procesowe (art. 53d PrUSP). Przepisy te wejdą w życie w 1.12.2021 r. Do czasu wprowadzenia takiego systemu doręczenie pism sądowych dla zawodowych pełnomocników będzie więc następować poprzez system teleinformatyczny określony jako portal informacyjny (art. 15zzs9 ust. 2ZapobChoróbU).

Strona 1 z 612345...Ostatnia »