Dnia 28.3.2020 r. odbył się XXV Zjazd Delegatów SSP „Iustitia” w formule online. Pierwotnie zakładaliśmy, że zjazd odbędzie się w dniach 27–29.3.2020 r. w Katowicach. Niestety z powodu zagrożenia epidemiologicznego Zebranie w Katowicach zostało odwołane. Aby wyjść naprzeciw wyzwaniom, jakie stawia obecna sytuacja w kraju oraz zrealizować statutowe obowiązki, podjęliśmy decyzję o przeprowadzeniu Zebrania Delegatów online przy wykorzystaniu specjalnie do tego przygotowanej platformy internetowej. Delegaci z 32 Oddziałów „Iustitii” z całego kraju łączyli się w tym dniu z nami za pomocą specjalnej aplikacji. Mogli wymieniać się opiniami, zadawać pytania, pomimo iż każdy z nich przebywał w swoim miejscu zamieszkania. Delegaci wysłuchali sprawozdania z pracy zarządu przedstawionego przez Prezesa Krystiana Markiewicza, wysłuchali rekomendacji Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Bartłomieja Starosty. Ponadto zobaczyli specjalne prezentacje z pracy Stowarzyszenia, w tym poszczególnych zespołów, we wszystkich polach aktywności. Jedną z nich przedstawił ­Bartłomiej Przymusiński, a dotyczyła ona pracy zespołu medialnego „Iustitii”.

Po przeprowadzeniu głosowania tajnego Zarząd Stowarzyszenia w osobach: Prezes Krystian Markiewicz, Wiceprezesi: Wojciech Buchajczuk, Tomasz Marczyński i pozostali członkowie zarządu: Kamil Jarocki, Joanna Hetnarowicz-Sikora, Bartłomiej Przymusiński, Arkadiusz Tomczak, Tomasz Zawiślak, Małgorzata Stanek i Dorota Zabłudowska uzyskali niemal 100% poparcia, a co za tym idzie absolutorium¹.

IS

¹ Zob. więcej: https://iustitia.pl/79-infor­ma­cje/ 3777-xxv-zjazd-delegatow-po-raz-pierwszy-w-historii-zjazd-online

„Iustitia” co roku organizuje konkurs Honorowej Odznaki „Iustitii”, po czym laureaci nagrody biorą udział w internetowym głosowaniu wśród obywateli. Osoba, która uzyska najwięcej głosów otrzymuje wyróżnienie Obywatelskiej Honorowej Odznaki „Iustitii”. W 2020 r. laureatami Odznaki zostali: Olimpia Barańska-Małuszek, Bogdan Jędrys, Paweł Juszczyszyn, Katarzyna Kałwak, Jakub Kościerzyński, Dariusz Mazur. W tym roku najwięcej głosów w ogólnodostępnym głosowaniu otrzymał sędzia Paweł Juszczyszyn. Gratulacje Paweł!!!¹.

IS

¹ Zob. więcej: https://iustitia.pl/79-infor­ma­cje/ 3779-pawel-juszczyszyn-laureatem-obywatelskiej-honorowej-odznaki-iustitii-ad-2020

W opinii z 30.6.2020 r. SSP „Iustitia” podtrzymało stanowisko z 26.3.2020 r. dotyczące rządowych propozycji zmian w ustawie z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw – z pewnymi modyfikacjami wynikającymi ze zmian, jakie zostały przyjęte w ustawie uchwalonej 28.3.2020 r. w stosunku do pierwotnej wersji projektu.

Stowarzyszenie stanowczo sprzeciwiło się wprowadzaniu pod pretekstem walki z epidemią koronawirusa zmian w prawie, które nie mają żadnego związku z obecnym zagrożeniem epidemicznym. Tryb wprowadzenia tych zmian oraz ich ilość, przy fatalnym poziomie legislacji, uniemożliwiają dokonanie rzetelnej, pogłębionej analizy tej ustawy. Niesie to ryzyko dla bezpieczeństwa obywateli i stabilności porządku prawnego. Nawet samo wychwycenie potencjalnych zagrożeń jest utrudnione. Chodzi nie tylko o błędy i niedoróbki legislacyjne, których skutki są obecnie trudne do przewidzenia. Istnieje obawa przemycenia wśród licznych zmian i przepisów szczególnych takich regulacji, które mogą zmierzać do naruszenia konstytucyjnego i unijnego standardu ochrony praw człowieka i obywatela¹.

IS

¹ Całość opinii: https://iustitia.pl/dzialalnosc/opinie-i-raporty/3783-opinia-stowarzyszenia-sedziow-polskich-iustitia-w-sprawie-ustawy-uchwalonej-przez-sejm-rp-w-dniu-28-03- 2020-r-o-zmianie-ustawy-o-szczegolnych-rozwiazaniach-zwiazanych-z-zapobieganiem-przeciwdzialaniem-i-zwalczaniem-covid-19

W stanowisku z 30.3.2020 r. SSP „Iustitia” wyraziło podziw i uznanie dla wszystkich lekarzy, pielęgniarek oraz pozostałych pracowników służby zdrowia za ich zaangażowanie w pracy z pacjentami zakażonymi wirusem COVID-19. Codziennie personel medyczny naraża swoje zdrowie i życie w walce z rozprzestrzeniającą się epidemią. Wiemy, że swoją służbę wykonujecie w warunkach skrajnych. Mierzycie się na co dzień nie tylko z chorobą i ludzkim lękiem, ale też z błędami systemu. Trudno znaleźć słowa, które oddałyby naszą wdzięczność i szacunek.

Jednocześnie Stowarzyszenie zwróciło uwagę, że lekarze, tak samo jak inni obywatele naszego kraju, korzystają z konstytucyjnego prawa do publicznego wyrażania swoich poglądów. Wobec tego nie można zaakceptować zakazu wypowiadania się przez lekarzy na temat sytuacji epidemiologicznej w placówkach medycznych i dostrzeżonych przez nich nieprawidłowościach (pismo Wiceminister Zdrowia Józefy Szczurek-Żelazko z 20.3.2020 r. skierowane do lekarzy pełniących funkcję krajowych konsultantów). Tym bardziej, że informowanie społeczeństwa o istotnych sprawach dotyczących ­zdrowia obywateli leży w interesie publicznym.

Dlatego lekarzom, pielęgniarkom, ratownikom medycznym i całemu personelowi medycznemu chcemy dziś – my, sędziowie – przekazać nie tylko głębokie podziękowanie, ale też nasze wyrazy solidarności¹.

IS

¹ Całość stanowiska: https://iustitia.pl/83-komunikaty-i-oswiadczenia/3781-stanowisko-zarzadu-stowarzyszenia-sedziow-polskich-iustitia-z-30-marca-2020-roku

W wydanym 8.4.2020 r. postanowieniu Trybunał odrzucił na wstępie argumenty Polski dotyczące niedopuszczalności złożonego przez Komisję wniosku w przedmiocie środków tymczasowych. W szczególności, odnosząc się do własnej właściwości do zarządzenia takich środków, Trybunał podkreślił, że chociaż organizacja wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich należy do kompetencji tych ostatnich, to wciąż przy wykonywaniu tej kompetencji państwa członkowskie mają obowiązek dotrzymywać zobowiązań wynikających dla nich z prawa Unii. Każde państwo członkowskie powinno zatem zapewnić, by system środków dyscyplinarnych obowiązujący w stosunku do sędziów sądów krajowych należących do ustanowionego przez to państwo systemu środków odwoławczych w dziedzinach objętych prawem Unii szanował zasadę niezawisłości sędziowskiej, także poprzez zagwarantowanie, by orzeczenia wydawane w postępowaniach dyscyplinarnych wszczynanych wobec sędziów tych sądów podlegały kontroli organu, który sam spełnia wymogi nierozerwalnie związane ze skuteczną ochroną sądową, w tym wymóg niezależności. W tych okolicznościach Trybunał jest właściwy do zarządzenia środków tymczasowych zmierzających do zawieszenia stosowania przepisów dotyczących kompetencji Izby Dyscyplinarnej w ramach systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów.

W konsekwencji Trybunał uwzględnił wniosek Komisji o zastosowanie środków tymczasowych.

Informacja o zastosowaniu 8.4.2020 r. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej środka zabezpieczającego, zgodnie z którym Polska zostaje zobowiązana do natychmiastowego zawieszenia stosowania przepisów krajowych dotyczących właściwości Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w sprawach dyscyplinarnych sędziów – obiegła szerokim echem światowe media¹.

IS

¹ Zob. więcej: https://iustitia.pl/79-informa­cje/ 3791-polska-zostaje-zobowiazana-do-natychmiastowego-zawieszenia-stosowania-przepisow-krajowych-dotyczacych-wlasciwosci-izby-dyscyplinarnej-sadu-najwyzszego-w-sprawach-dyscyplinarnych-sedziow; https://iustitia.pl/nowa-krs-nowy-sn/3794-swiatowe-media-nytimes-bloomberg-deutschewelle-eu-observer-cytuja-prezesa-iustitii-w-kontekscie-zamrozenia-przez-tsue-izby-dyscyplinarnej-sn

W dniu 14.4.2020 r. Zarząd „Iustitia” przyjął stanowisko w związku z wyciekiem danych osobowych sędziów z bazy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

W stanowisku Zarząd wyraził oburzenie z powodu wycieku do internetu danych osobowych sędziów, prokuratorów oraz innych pracowników sądów i prokuratur z bazy KSSiP, a także wobec braku niezwłocznej reakcji ze strony administratora tych danych. Problem może dotyczyć nawet 50 tys. osób. Wyciekły bardzo wrażliwe informacje, które powinny być szczególnie chronione (m.in. imiona, nazwiska, numery telefonów, adresy mailowe, być może także adresy zamieszkania i numery PESEL). Zarząd podkreślił, że jest to niezwykle niepokojące z uwagi ma możliwość powiązania tych danych z informacjami zawartymi z publikowanymi w internecie oświadczeniami majątkowymi. Publikacja tych oświadczeń powinna być zatem wstrzymana.

Stowarzyszenie „Iustitia” oczekuje od Dyrektora KSSiP Małgorzaty Manowskiej oraz Ministra Sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, którzy ponoszą ogólną odpowiedzialność za działalność ww. instytucji publicznej, natychmiastowego podania się do dymisji. Stowarzyszenie rozważa podjęcie kroków prawnych dotyczących ochrony danych osobowych i dóbr osobistych swoich członków, a także innych osób dotkniętych ww. wyciekiem¹.

IS

¹ Stanowisko Zarządu: https://iustitia.pl/83-komunikaty-i-oswiadczenia/3797-stanowisko-zarzadu-stowarzyszenia-sedziow-polskich-iustitia-z-dnia-14-04-2020-w-zwiazku-z-wyciekiem-danych-z-bazy-krajowej-szkoly-sadownictwa-i-prokuratury

W ślad za apelem solidarności z lekarzami, sędziowie ze SSP „Iustitia” zorganizowali na terenie całej Polski kilkadziesiąt lokalnych zbiórek na rzecz wsparcia szpitali w walce z pandemią. Akcję koordynuje ponad 20 lokalnych oddziałów „Iustitii”, wspólnie z partnerami, a zgromadzone fundusze, sprzęt i środki ochronne o łącznej wartości ponad 600 tys. zł trafią do placówek medycznych w całej Polsce. Lekarzom, pielęgniarkom, ratownikom medycznym i całemu personelowi medycznemu chcemy dziś – my, sędziowie – przekazać nie tylko głębokie podziękowanie, ale też nasze wyrazy solidarności! To Wy, zawód zaufania społecznego, jesteście teraz nadzieją ludzi. Jesteśmy z Was dumni i nie zapomnimy tego, co robicie dziś dla milionów Polaków!

Zbiórki organizowały przede wszystkim Oddziały Stowarzyszenia w całej Polsce. Wszystkim Wam serdecznie dziękujemy za zaangażowanie, pomoc i ofiarność¹.

IS

¹ Szczegóły: https://iustitia.pl/79-informacje/ 3800-sedziowie-w-calej-polsce-solidarni-z-lekarzami-iustitia-zebrala-juz-ponad-600-tys-zlotych-na-pomoc-szpitalom

1.   SSP „Iustitia” jednoznacznie krytycznie ocenia uchwaloną przez Sejm RP w dniu 6.4.2020 r. ustawę o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r.

2.   Przyjęta ustawa w sposób rażący i ostentacyjny narusza Konstytucję RP w zakresie trybu wyboru Prezydenta RP co do powszechności, równości, bezpośredniości i tajności.

3.   W ocenie Stowarzyszenia powoduje to, że szczegółowa analiza zapisów tego aktu jest zbędna i niepoważna.

4.   Sytuacja występująca obecnie w Polsce wypełnia wszystkie znamiona stanu klęski żywiołowej w rozumieniu Konstytucji RP, która w art. 228 ust. 6 stanowi, że w czasie stanu nadzwyczajnego nie mogą być zmienione: Konstytucja, ordynacje wyborcze do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego, ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej oraz ustawy o stanach nadzwyczajnych. Zmiany wprowadzane ustawą z 6.4.2020 r. – i to na miesiąc przed zaplanowanymi wyborami – są zatem, co do zasady, niedopuszczalne.

5.           Przeprowadzenie wyborów na Prezydenta RP w warunkach pandemii Covid-19 wypełniać będzie przesłanki sprowadzenia zagrożenia dla zdrowia i życia obywateli na niespotykaną dotychczas skalę. Udział w organizacji tych wyborów może być oceniany jako działanie szkodliwe, a nawet bezprawne¹.

IS

¹ Więcej zob.: https://iustitia.pl/83-komunikaty-i-oswiadczenia/3812-stanowisko-stowarzyszenia-sedziow-polskich-iustitia-w-sprawie-uchwalonej-przez-sejm-rp-6-04-2020-r-ustawy-o-szczegolnych-zasadach-przeprowadzania-wyborow-powszechnych-na-prezydenta-rp-zarzadzonych-w-2020-r

W dniu 22.4.2020 r. SSP „Iustitia” opublikowało uwagi do projektu ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.

W uwagach wskazano m.in., że w razie wystąpienia stanu nadzwyczajnego polegającego na zagrożeniu dla zdrowia publicznego na niespotykaną dotychczas skalę (co ma miejsce obecnie) sądy mogłyby wykonywać swoje zadania pod warunkiem przygotowania odpowiednich warunków procesowych, organizacyjnych i technicznych. Nie chodzi jednak o podtrzymywanie fikcji, że sądy działają normalnie, np. poprzez odejście od rozpoznawania spraw na rozprawach i posiedzeniach jawnych, na rzecz posiedzeń niejawnych. Tak jakby po wydaniu orzeczenia na posiedzeniu niejawnym nagle znikały wszystkie problemy sądownictwa, które z całą mocą ujawniły się po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego w związku z COVID-19.

Jednym z kluczowych elementów powinien być nowoczesny, spójny i bezpieczny system wymiany korespondencji pomiędzy sądami a stronami, a także rozpoznawania spraw (w tym możliwość rozpoznawania spraw na odległość), ­oparty na rozwiązaniach informatycznych. Rozwiązania te powinny być zgodne ze standardem wyznaczonym przede wszystkim przez art. 45 Konstytucji RP. Nie mogą one naruszać prawa obywateli do sądu, w tym do sprawiedliwego i rzetelnego procesu, prowadzonego bez zbędnej zwłoki.

Stowarzyszenie po raz kolejny wskazuje na wieloletnie zaniedbania oraz poważne błędy Ministerstwa Sprawiedliwości w zakresie informatyzacji sądów.

Oparcie doręczeń elektronicznych na istniejących systemach, które nie są do tego przygotowane (np. portale informacyjne sądów czy E-PUAP) jest podejmowaną bez odpowiedniej analizy i programu pilotażowego próbą powstrzymania pogłębiającej się zapaści sądów. Jest to jednak kolejny eksperyment władzy politycznej na żywym organizmie władzy sądowniczej. Eksperyment, którego skutków dla bezpieczeństwa obrotu prawnego, w tym ochrony prawnej obywateli, nie sposób obecnie przewidzieć.

Sama myśl o prowadzeniu rozpraw lub posiedzeń jawnych bez uregulowania sposobu funkcjonowania sądów w okresie pandemii wydaje się niedorzeczna. Chodzi zwłaszcza o właściwe zabezpieczenie sal rozpraw, korytarzy sądowych, określenie sposobu przemieszczania się uczestników postępowania (stron, pełnomocników, świadków, biegłych i innych osób wezwanych na rozprawę czy posiedzenie jawne), zapewnienie miejsca oczekiwania na posiedzenie jawne lub rozprawę, kontrolę osób wchodzących do budynku sądu, a ponadto zapewnienie środków ochrony osobistej – a wszystko to przy zachowaniu bezpiecznego dystansu¹.

IS

¹ Całość uwag: https://iustitia.pl/83-komunikaty-i-oswiadczenia/3813-uwagi-stowarzyszenia-sedziow-polskich-iustitia-do-projektu-ustawy-o-zmianie-ustawy-z-2-03-2020-r-o-szczegolnych-rozwiazaniach-zwiazanych-z-zapobieganiem-przeciwdzialaniem-i-zwalczaniem-covid-19-innych-chorob-zakaznych-oraz-wywolanych-nimi-sytuacji-kryzysowych-oraz-niektorych-innych-ustaw-projekt-z-16-04-2020-r

W dniu 26.4.2020 r. Zarząd „Iustitii” przyjął stanowisko w związku z kończącą się kadencją I Prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzaty Gersdorf.

W stanowisku Zarząd podkreślił m.in.: „Za kilka dni zakończy się kadencja I Prezesa SN prof. Małgorzaty Gersdorf. Sąd Najwyższy, niezależny i niepodporządkowany politycznym wpływom, jest jedną z ostatnich instytucji państwowych, będących oparciem dla wiary w sprawiedliwość. Wiary zwykłego człowieka, że jest ktoś, kto obroni jego prawa i wolności, nie lękając się o konsekwencje. Dziś chcemy wyraźnie powiedzieć, że państwo, w którym wszechwładna prokuratura ręcznie steruje śledztwami i wzywa do składania wyjaśnień I Prezesa SN, pozbawia obywateli naszego kraju poczucia bezpieczeństwa. Nie może powrócić poczucie beznadziei i niemocy, którego doświadczali Polacy w PRL. Od Zbigniewa Ziobry i Bogdana Święczkowskiego oczekujemy natychmiastowego zaprzestania takich praktyk. (…) Protestujemy przeciwko żądaniu przez Prokuraturę Krajową wyjaśnień od I Prezesa SN, dlaczego wstrzymała kierowanie spraw do Izby Dyscyplinarnej. Decyzja I Prezesa ma pełne oparcie w treści orzeczenia TSUE z 8.4.2020 r. Poprzez takie działania kierownictwo prokuratury uzurpuje sobie prawo do władzy absolutnej, chcąc nakazywać rozpatrywanie spraw przez określony, wąski krąg osób. Wyrażamy przekonanie, że zdecydowana postawa sędziów SN zagwarantuje prof. M. Gersdorf prawo do rozpoznania sprawy przez prawdziwie niezależny sąd. Jeśli sprawy będą rozpoznawane przez Izbę Dyscyplinarną, której członkowie są sędziami SN tylko z nazwy i dzięki politycznym procedurom, będzie to oznaczało, że prawo przegrało z bezprawiem”¹.

IS

¹ Całość stanowiska: https://iustitia.pl/83-komunikaty-i-oswiadczenia/3816-stanowisko-zarzadu-iustitii-w-zwiazku-z-uplywajaca-kadencja-i-prezes-sadu-najwyzszego-prof-malgorzaty-gersdorf; https://iustitia.pl/83-ko­mu­ni­katy-i-oswiad­czenia/3819-niezalezny-sad-najwyzszy-przetrwa-w-kazdym-z-nas-kazdy-sad-powszechny-w-tym-kraju-kazdy-sedzia-bedzie-jak-sn-przemowienie-prezesa-iustitii-krystiana-markiewicza