IUSTITIA – Kwartalnik Stowarzyszenia Sędziów Polskich

Prowadzenie posiedzeń w przedmiocie rozpoznania wniosków Straży Granicznej o środki detencyjne wobec cudzoziemców (praktyczne wskazówki)

Opublikowano 29 sierpnia 2022, autor: .Daniel_Macur

Podstawy do zatrzymania cudzoziemca są wymienione w art. 394 ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2354; dalej: CudzU). Może to zatem nastąpić, gdy zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie mu decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu albo gdy uchyla się od wykonania obowiązków określonych w tej decyzji, albo nie wywiązuje się z obowiązków określonych w postanowieniu o zastosowaniu wobec niego środków, o których mowa w art. 398 ust. 2 CudzU). Takie zatrzymanie może także nastąpić w celu: przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, przekazania na podstawie rozporządzenia 604/2013¹, przekazania do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, albo przekazania do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób.

Zatrzymanie

Zatrzymanie ma swoje czasowe ograniczenia. Analogicznie do procedury karnej, cudzoziemiec może być zatrzymany na okres nie dłuższy niż 48 godzin. Zatrzymania dokonuje Policja lub Straż Graniczna, przy czym jeżeli była to Policja, to niezwłocznie przekazuje go do dyspozycji, właściwego ze względu na miejsce jego zatrzymania, organu Straży Granicznej. Straż Graniczna może dokonać wielu czynności procesowych lub faktycznych dotyczących cudzoziemca, wymienionych w ustawie o cudzoziemcach, jednak o umieszczeniu go w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców decyduje sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce aktualnego pobytu cudzoziemca. Trzeba przy tym pamiętać, że jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania cudzoziemiec nie został przekazany do dyspozycji sądu i jednocześnie nie został złożony wniosek o umieszczenie go w strzeżonym ośrodku albo o zastosowanie wobec niego aresztu dla cudzoziemców lub jeżeli w ciągu 24 godzin od chwili przekazania do dyspozycji sądu nie doręczono mu postanowienia o umieszczeniu w strzeżonym ośrodku albo o zastosowaniu wobec niego aresztu dla cudzoziemców, powinien zostać zwolniony.

Zatrzymanie małoletniego

O ile w przypadku dorosłego cudzoziemca Straż Graniczna może rozważyć stosowanie również środków niezwiązanych z detencją, to w przypadku zatrzymania małoletniego cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki przepisy ustawy nakładają na Straż Graniczną skierowanie (do sądu właściwego ze względu na miejsce zatrzymania małoletniego cudzoziemca) wniosku o umieszczenie go w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w strzeżonym ośrodku.

Stosowanie KPK

W zakresie nieuregulowanym w ustawie o cudzoziemcach do zatrzymania cudzoziemca stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego. Normy te przewidują m.in. w art. 248 § 3 KPK, że ponowne zatrzymanie osoby podejrzanej na podstawie tych samych faktów i dowodów jest niedopuszczalne. W przypadku cudzoziemców reguła ta znajduje wyłom, jeżeli uchyla się on od wykonania obowiązków określonych w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz gdy zaszła jedna z przesłanek do przymusowego wykonania tej decyzji. Odesłanie do reguł prawa karnego procesowego oznacza, że na zatrzymanie przysługuje zażalenie. W zażaleniu zatrzymany może się domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jego zatrzymania. Zażalenie przekazuje się niezwłocznie sądowi rejonowemu miejsca zatrzymania lub prowadzenia postępowania, który również niezwłocznie je rozpoznaje. W razie uznania bezzasadności lub nielegalności zatrzymania sąd zarządza natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.

Znajdą też zastosowanie ogólne reguły (art. 244 § 2 KPK), z których wynika, że zatrzymanego należy m.in. natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu prawach, w tym o prawie do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego, do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, do złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia, do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania, do dostępu do pierwszej pomocy medycznej, a także należy go wysłuchać. Możliwe różnice kulturowe przemawiają za tym, by pouczenia te były zapisane w formie jak najbardziej przystępnej i możliwej do przyswojenia.

Umieszczenie w ośrodku

Środki detencyjne uregulowane w ustawie o cudzoziemcach polegają na możliwości umieszczenia cudzoziemca w strzeżonym ośrodku albo areszcie dla cudzoziemców. Trzeba przy tym pamiętać, że detencja ta nie ma charakteru „odbywania kary pozbawienia wolności” czy „tymczasowego aresztowania”, nie jest bowiem związana z postawieniem zarzutów o charakterze karnym. Jest zatem środkiem stosowanym w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, chociaż w ramach tych rozwiązań stosuje się w określonych przypadkach przepisy procedury karnej.

Umieszczenie przez sąd na wniosek Straży Granicznej w strzeżonym ośrodku nastąpi w przypadku, gdy zachodzi prawdopodobieństwo wydania wobec cudzoziemca decyzji o zobowiązaniu go do powrotu bez określania terminu dobrowolnego powrotu ze względu na wymogi względów obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Będzie dopuszczalne także w sytuacji, gdy została już wydana decyzja o powyższej treści ze względu na wymogi względów obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego i zachodzi konieczność zabezpieczenia jej wykonania. Dodatkowo jest też możliwe, gdy istnieje konieczność zabezpieczenia przekazania cudzoziemca do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, a jego natychmiastowe przekazanie do tego państwa nie jest możliwe. Ponadto umieszcza się cudzoziemca w strzeżonym ośrodku także gdy spełniona jest chociaż jedna z przesłanek uzasadniających zastosowanie wobec niego innych środków niż umieszczenie go w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców (określonych w art. 398 CudzU) i zastosowanie tych środków nie jest możliwe lub cudzoziemiec nie wywiązuje się z obowiązków określonych w postanowieniu, w którym zdecydowano o zastosowaniu wobec niego innych środków niż umieszczenie go w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców.

Areszt dla cudzoziemców stosuje się w ww. przypadkach, gdy istnieje ryzyko, że cudzoziemiec nie podporządkuje się zasadom pobytu obowiązującym w strzeżonym ośrodku.

Zastosowanie ww środków detencyjnych nie jest możliwe, gdyż mogłoby to spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia cudzoziemca albo stan psychofizyczny cudzoziemca może uzasadniać domniemanie, że cudzoziemiec był poddany przemocy.

Procedura stosowania ww. środków detencyjnych zbliżona jest do postępowania związanego ze stosowaniem środków zapobiegawczych, przewiedzianego w normach karnych procesowych. Ustawodawca wprost zastrzegł, że do postępowania w sprawie umieszczenia cudzoziemca w strzeżonym ośrodku, zastosowania wobec niego aresztu dla cudzoziemców, przedłużenia okresu pobytu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców oraz zwolnienia cudzoziemca ze strzeżonego ośrodka lub z aresztu dla cudzoziemców stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, z tym że czynności zastrzeżone dla prokuratora może wykonywać funkcjonariusz Straży Granicznej.

Strony: 1 2

Opublikowano IUSTITIA 1(47)/2022, Temat numeru | Skomentuj

Wykonanie wyroku ETPCz w sprawie Guðmundur Andri Ástráðsson przeciwko Islandii

Opublikowano 29 sierpnia 2022, autor: .Bogdan_Jedrys

Rząd Islandii poinformował Komitet Ministrów Rady Europy odnośnie wykonania wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Guðmundur Andri Ástráðsson przeciwko Islandii (skarga nr 26374/18) w raportach z 16.12.2021 r. oraz 24.1.2022 r.

Poniżej przedstawiamy streszczenia tych raportów.

I. Raport z 16.12.2021 r.

Raport z 16.12.2021 r. opisuje podjęte przez Rząd Islandii „Środki Indywidualne” oraz „Środki Ogólne”. Przedstawia także „Konkluzję Rządu” oraz „Wytyczne postępowania w przypadku, gdy minister nie uzna za celowe stosowanie zalecenia komitetu oceniającego działającego na mocy rozdziału III ustawy o sądownictwie Nr 50/2016 jako podstawy przy powoływaniu sędziów”.

A. Środki Indywidualne

1. Zadośćuczynienie

Trybunał uznał, że stwierdzenie naruszenia samo w sobie stanowiło wystarczające słuszne zadośćuczynienie za wszelkie szkody niemajątkowe poniesione przez skarżącego. Sąd przyznał ponadto skarżącemu 20 000 EUR z tytułu kosztów i wydatków. Koszty i wydatki w łącznej kwocie 3 589 497 ISK zostały zapłacone pełnomocnikowi skarżącego w styczniu 2021 r.

2. Inne środki

Skarżący nie złożył wniosku o wznowienie swojej sprawy. Ma prawo jednak wystąpić o to w przyszłości, ponieważ wniosek taki nie jest ograniczony czasowo. Rząd uważa jednak, że wznowienie sprawy nie jest konieczne do wykonania wyroku Trybunału. W omawianym wyroku Wielkiej Izby (§ 313), Trybunał zauważył bowiem, że pełnomocnik skarżącego został wyraźnie zapytany na rozprawie, czy skarżący domagałby się wznowienia postępowania karnego przeciwko niemu w przypadku stwierdzenia naruszenia Artykułu 6 w niniejszej sprawie, a skarżący odpowiedział negatywnie. Ponadto Trybunał podkreślił, że naruszenie w przedmiotowej sprawie nie powinno być traktowane jako takie, które nakłada na pozwane państwo, wynikający z Konwencji, obowiązek ponownego otwarcia wszystkich podobnych spraw, które stały się res iudicata zgodnie z prawem islandzkim (zob. § 314 wyroku Wielkiej Izby).

W świetle powyższego Rząd Islandii uważa, że nie jest konieczne stosowanie żadnych dalszych środków indywidualnych.

B. Środki Ogólne

1. Źródło naruszenia

Trybunał oparł się na wniosku Sądu Najwyższego Islandii, z którego wynika, że doszło do dwóch naruszeń prawa krajowego w procedurze mianowania. Po pierwsze, Minister naruszyła art. 10 ustawy o postępowaniu administracyjnym Nr 37/1993, kiedy zanegowała propozycję Komisji Ewaluacyjnej i zaproponowała czterech nowych kandydatów na stanowiska sędziowskie, bez wystarczającego uzasadnienia swojej propozycji. Po drugie, Parlament zatwierdził zmieniony wniosek en bloc bez głosowania nad każdym z kandydatów osobno, jak wymagał tego przepis przejściowy IV ustawy Nr 50/2016. Trybunał zauważył jednocześnie, że do kompetencji Sądu Najwyższego należało naprawienie skutków ww. nieprawidłowości, jednak Sąd Najwyższy Islandii nie wyciągnął niezbędnych wniosków z własnych ustaleń ani też nie ocenił sprawy stosownie do przepisów zawartych w Konwencji.

2. Środki ogólne odnoszące się do naruszenia

a) Status sędziów

Jak jasno wynika z wyroku Wielkiej Izby, przedmiotowe naruszenia prawa krajowego wpłynęły nie tylko na status sędziego, którego skarga do Trybunału dotyczyła, ale także na status trzech innych sędziów, którzy zostali dodani przez Ministra do propozycji Komisji Ewaluacyjnej.

Podkreślić należy, że chociaż wniosek o skierowanie sprawy do Wielkiej Izby został złożony przez Rząd Islandii, gdy tylko zapadł wyrok Izby 12.3.2019 r., mimo to niezwłocznie podjęto kroki w celu wykonania tego wyroku. Minister Sprawiedliwości natychmiast złożyła rezygnację z urzędu. Działalność Sądu Apelacyjnego została całkowicie zawieszona na jeden tydzień. Gdy zaś Sąd Apelacyjny wznowił działalność, uczynił to w składzie tylko jedenastu z piętnastu mianowanych sędziów, bowiem wszyscy czterej zakwestionowani sędziowie zaprzestali udziału w rozpoznawaniu spraw. Podjęto tymczasowe działania celem powołania czterech nowych sędziów na okres do 30.6.2020 r., w celu zapewnienia funkcjonowania sądu. Wyrok Izby, a następnie Wielkiej Izby wywarł duży wpływ na Islandię i wywołał ożywioną debatę krajową.

Z biegiem czasu, gdy stanowiska w Sądzie Apelacyjnym zwolniły się z powodu rezygnacji sędziów, nowe wnioski o powołanie zostały złożone. Trzech spośród czterech sędziów, o których mowa powyżej, w tym sędzia, którego bezpośrednio dotyczyła sprawa Guðmundur Andri Ástráðsson przeciwko Islandii, złożył ponowny wniosek o powołanie na urząd sędziego. Komisja Ewaluacyjna dokonała oceny każdego z kandydatów zgodnie z ustawą Nr 50/2016 i wydała rekomendacje w oparciu o ustalone kryteria, aby zapewnić wybór najodpowiedniejszych kandydatów. Przed przekazaniem wniosków do Komisji Ewaluacyjnej, Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę prawną w celu ustalenia, czy istniały jakiekolwiek przeszkody, aby zasiadający sędzia mógł ubiegać się jednocześnie o wakujące stanowisko i doszło do wniosku, że nie ma takich przeszkód prawnych. Kiedy sędziowie ci zostali ponownie powołani do służby, to wystąpili do Ministra Sprawiedliwości o zwolnienie ich z tych (nieaktywnych) stanowisk. Zgodnie z zaleceniem Komisji Ewaluacyjnej Minister Sprawiedliwości nie odwoływał się do Parlamentu w procesie powoływania tych sędziów. Postępowanie to zostało przeprowadzone w pełnej zgodności z obowiązującym prawem i Konwencją. Sędziowie ci aktualnie zajmują różne stanowiska, a ich status nie jest już kwestionowany. Dodać należy, że ponowne powołanie sędziów zostało odnotowane w wyroku Wielkiej Izby i proces ten nie był kwestionowany w tym orzeczeniu.

Jeden z sędziów powołanych przez Ministra w toku zakwestionowanej procedury aktualnie nie orzeka. Chociaż Wielka Izba uznała, że ten sędzia został powołany niezgodnie z prawem i Konwencją, pozostaje on mianowanym sędzią zgodnie z prawem islandzkim i korzysta z ochrony Konstytucji. Zgodnie z Konstytucją Islandii oraz w celu ochrony niezawisłości i bezstronności sędziów, uprawnienia rządu do usuwania sędziów są bardzo ograniczone zgodnie z ustawą Nr 50/2016. Dlatego rząd ma ograniczone możliwości interweniowania i nie posiada uprawnień do odsunięcia sędziego od orzekania. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z zapewnieniami otrzymanymi od Szefa Kadr Sądu Apelacyjnego, sędziemu temu nie zostaną przydzielone nowe sprawy, ponieważ jego status pozostaje pod znakiem zapytania zgodnie z art. 6 ust. 1 Konwencji.

Strony: 1 2 3

Opublikowano IUSTITIA 1(47)/2022, Prawo ustrojowe | Skomentuj

Trzeba walczyć o wartości, one w końcu zwyciężą
wywiad z Yavuzem Aydinem – tureckim sędzią, obecnie uchodźcą laureatem specjalnej nagrody SPP Iustitia w kategorii „Prawnik” wręczonej z okazji 31-lecia Iustitii

Opublikowano 29 sierpnia 2022, autor: .Monika_Frackowiak

Monika Frąckowiak: Witaj Yavuz, miło Cię widzieć przy okazji spotkania MEDEL w Kluż – Napoce w Rumunii. Przy okazji, wiem, że Rumunia to ważny dla Ciebie kraj.

Yavuz Aydin: Rzeczywiście, Rumunia to dla mnie druga ojczyzna. Po ucieczce z rodziną z Turcji latem 2016 r., to właśnie w Rumunii sądy przyznały nam azyl, i to mimo nacisków rządu rumuńskiego na sąd, żeby tego nie robić. Mieszkaliśmy tutaj przez dwa lata, mamy dużo wspaniałych wspomnień, przyjaciół.

MF: Rozmawialiśmy już wiele razy, skupiając się na kryzysie praworządności w Turcji. Ale czy moglibyśmy zacząć od początku – jak to się stało, że zostałeś sędzią?

YA: Mam starszego o 5 lat brata, który kiedy kończyłem liceum, był na aplikacji sądowej. To on zainspirował mnie do wybrania tego zawodu. Choć jak spojrzę wstecz, to myślałem o tym, by zostać sędzią jeszcze wcześniej. Jak wielu nastolatków chciałem walczyć z niesprawiedliwością na świecie. Egzamin na aplikację sędziowską zdawałem w 2000 r. Był to najtrudniejszy egzamin w moim życiu. Aplikacja trwała 2 lata. Pierwszy sąd, do którego zostałem powołany był przy granicy z Grecją, w małej miejscowości turystycznej. O ironio z punktu widzenia moich doświadczeń życiowych – zajmowałem się przestępstwami nielegalnego przemycania ludzi.

MF: No tak, sam z rodziną uciekłeś z Turcji, korzystając z „usług” przemytników, których być może wcześniej sądziłeś…

YA: Wyobraź sobie, że będąc na szkoleniu w Trewirze w 2004 r. poszedłem z kolegą sędzią, orzekającym w Van na kebab. Spotkaliśmy tam irańskiego Kurda, który wjechał nielegalnie do Turcji właśnie w Van, a opuścił Turcję przez zieloną granicę koło miasteczka, w którym ja orzekałem.

MF: Czy miałeś wpływ na wybór sądu, w którym orzekałeś?

YA: Decydowała o tym Rada Sądownictwa. Ale po dwóch latach pracy w sądzie przyjąłem propozycję pracy w zespole w ministerstwie sprawiedliwości, odpowiedzialnym za akcesję Turcji do Unii Europejskiej. To był 2004 r. Byłem jednym z nielicznych prawników, którzy studiowali prawo europejskie, poza tym znałem języki obce. Przeniosłem się zatem do Ankary.

MF: Czy wierzyłeś wówczas, że Turcja stanie się członkiem Unii Europejskiej?

YA: Zdecydowanie tak! Najbardziej obiecujące były lata 2009–2011. Sytuacja w Turcji dawała podstawy do wiary, że w końcu staniemy się pełnoprawnym członkiem wspólnoty europejskiej. Partia Erdogana wydawała się przywiązana do wartości demokratycznych. Potwierdzały to raporty organizacji międzynarodowych. Byliśmy pokazywani jako wzór muzułmańskiego kraju demokratycznego, z którego mogą brać przykład inne kraje, w których odbywała się tzw. „arabska wiosna”. Jeszcze w 2010 r. przegłosowano zmiany Konstytucji, które miały katapultować Turcję w stronę nowoczesnego państwa.

MF: Co zatem się stało, że te marzenia prysły?

YA: Pokrótce sprowadza się to do prostego hasła, że władza absolutna deprawuje. Używając literackiej i filmowej metafory, to jak z pierścieniem we „Władcy pierścieni”, którego chęć posiadania zamroczyła umysły bohaterom. Może gdybym i ja założył taki pierścień, bez mechanizmu checks and balances, też bym się zdeprawował. Władza w Turcji zaczęła sobie zdawać sprawę, że poprzez demokratyzację Turcji traci kontrolę, sama jest kontrolowana, traci wpływy na każdym polu.

MF: Jak wyglądał proces odwrócenia demokratyzacji Turcji? Co poszło na pierwszy ogień?

YA: Ludzie u władzy w Turcji byli i są zdeprawowani, ale bardzo inteligentni. Zaczęło się od mediów. Władza zastraszała firmy zarządzające mediami poprzez nakładanie astronomicznych kar pod byle pretekstem (np. pół miliona Euro). Ta metoda okazała się skuteczna do przejęcia nad mediami kontroli. Erdogan zdołał też podporządkować sobie armię. Armia rzeczywiście była problemem w Turcji, przez dziesięciolecia miała nieuzasadnioną kontrolę nad wszystkimi sferami życia publicznego. Tyle tylko, że na skutek działań Erdogana nadużywanie władzy pozostało, zmienili się tylko ludzie u steru.

MF: Z tego co wiem, kolejne było sądownictwo, jak to wyglądało?

YA: Po pierwsze Erdogan zrobił użytek z postępowań przeciwko wysoko postawionym wojskowym, którzy rzeczywiście dopuszczali się strasznych nadużyć. Mawiał o sobie, że jest „prokuratorem Turcji” w tych sprawach. To nie był tylko zabieg retoryczny. Dziś wiemy, że Erdogan będąc premierem miał istotny wpływ na te postępowania. Wielu się to podobało, nikt głośno nie protestował. W tamtym czasie panowało też swoiste porozumienie między różnymi grupami wpływu w Turcji, w tym układzie silna była też grupa tzw. Gulenistów. Do pewnego momentu – w ramach owego sojuszu – przymykano oczy, czy nawet maskowano nadużycia Erdogana, bo sojusz opłacał się wszystkim. W pewnym jednak momencie – było to w 2012 r. – sojusz został wypowiedziany. Rozpoczęła się wojna „na górze”, skutkiem której nastąpiła jeszcze większa konsolidacja wpływów Erdogana.

MF: A w 2013 r. doszło do wielkich protestów w parku Gezi w Istambule…

YA: Tak, społeczeństwo obywatelskie w Turcji, które także uwierzyło w demokratyzację Turcji, było sfrustrowane odwracaniem tego procesu. Zapalnikiem protestów była decyzja rządu zniszczenia parku Gezi w centrum Stambułu i wybudowania w jego miejscu kompleksu budowlanego. Na ulice wyszły dziesiątki tysięcy ludzi, którzy protestowali przeciwko zapędom autorytarnym władzy. Pomimo brutalnych akcji policji, społeczeństwo obywatelskie pokazało swoją siłę. Erdogan się jej przestraszył, w związku z czym stał się jeszcze bardziej radykalny i zdeterminowany w objęciu władzy absolutnej. Do tego mniej więcej w tym samym czasie wyszedł na jaw skandal korupcyjny dotyczący syna Erdogana. Do jego ujawnienia przyczyniły się działania niezależnych od Erdogana jednostek policji i prokuratury (bo mimo znacznych wpływów, Erdogan nie miał jednak jeszcze 100% kontroli nad tymi instytucjami). To także zdeterminowało Erdogana do przejęcia absolutnej kontroli nad wymiarem „sprawiedliwości” w Turcji.

Strony: 1 2

Opublikowano IUSTITIA 1(47)/2022, Ważne pytania | Skomentuj

List sędziego kurdyjskiego

Opublikowano 29 sierpnia 2022, autor: redakcja_iustitia

Ojcze, zawiodłem, przepraszam. Zostałem oznaczony i ogłoszony terrorystą.

Urodziłem się w małej wiosce we wschodniej Turcji. Jestem piątym z ósemki dzieci w rodzinie kurdyjskiej. Ponieważ na wschodzie nie było pracy, a ludzie skłaniali się ku PKK, aby nas zabezpieczyć i znaleźć lepsze życie, mój ojciec przeprowadził się do Istambułu.

Miałem wtedy 12 lat i będąc jeszcze dzieckiem, ciężko pracowałem na budowach. Pewnego dnia mój szef wezwał mnie i powiedział, że nie mogę już u niego pracować. Nie zrozumiałem, dlaczego to powiedział. Okazało się, że szef Policji wysłał wiadomość, żeby nie zatrudniać Kurdów. Pewien starszy pan, który ze mną pracował, powiedział mi „masz tylko jedno wyjście – dołącz do PKK i weź broń, walcz o swoje prawa – ten kraj i to społeczeństwo Cię nie chce”. Zapytałem, co to znaczy, że jestem Kurdem, czy to złe, że jestem Kurdem? Nic nie rozumiałem, to były trudne pytania dla 12-latka.

Poszedłem do domu, długo płakałem, potem opowiedziałem wszystko ojcu. Widząc, że dogoniło go to, przed czym uciekał, zatrwożył się. Ja także wcześnie musiałem zmierzyć się z tą brutalną rzeczywistością.

Ojciec uspokoił mnie i powiedział: „przystąpienie do PKK jest opcją, ale masz inne opcje. Będziesz wiele cierpiał, ale jeśli ci się uda, to będzie najlepsze rozwiązanie dla wszystkich”. Wciąż nie rozumiałem, bo byłem dzieckiem i się bałem. Dlaczego muszę cierpieć? Ale nie mogłem nic zrobić i słuchałem ojca:

Ojciec poradził mi, abym wiele czytał i osiągnął następujące cele:

Kurd nie musi wstępować do PKK i stawać się częścią zbrojnej przemocy.

Mogę pokazać setkom kurdyjskich dzieci, których zmuszono do wstąpienia do PKK, takich jak ja, że jest inna droga. Poprzez kontynuację nauki i wykorzystanie pióra zamiast karabinu.

Mogę okazać lojalność temu państwu i temu społeczeństwu, służąc im swoją pracą. W ten sposób mogę udowodnić, że jestem częścią tej społeczności.

Od tego czasu całym sercem skoncentrowałem się na nauce. W szkole średniej, niektórzy nauczyciele zawsze postrzegali mnie jako potencjalnego „terrorystę” i dyskryminowali mnie. W wojsku również byłem dyskryminowany. Moja matka była obrażana na moich oczach, ponieważ nie mówiła po turecku. Kiedy mieliśmy zatargi z sąsiadami, oskarżali nas o członkostwo w PKK. Zdarzały się dni, gdy policja zatrzymywała mnie bez powodu. Wciąż cierpiałem, ale dalej chciałem udowodnić, że jestem częścią tego społeczeństwa, kocham mój kraj i jestem patriotą. Zbudowałem wokół tego całe moje życie wśród obelg i niesprawiedliwości. Kiedy dostałem się na studia prawnicze, niektórzy z moich nauczycieli i znajomych nie mogli w to uwierzyć. Mój dom zapełnił się ludźmi, jakbym był jakimś politykiem. Matki i ojcowie przyprowadzali swoje dzieci, aby pokazać im mój przykład. Prosili, abym opowiedział ich dzieciom, że edukacja to jedyny sposób i że da się to zrobić. Osiągnąłem jeden ze swoich celów i zainspirowałem wiele kurdyjskich dzieci. Pokazałem im, że są inne drogi. Walczyłem piórem, a nie karabinem.

Po zakończeniu studiów, zdałem egzamin sędziowski i rozpocząłem pracę. Pamiętam, że wraz z ojcem płakaliśmy ze szczęścia. Ojciec powiedział mi: „masz teraz nowe zadanie – służyć temu krajowi i pokazać, że jesteś patriotą”. Miałem teraz kolejną motywację. I starałem się to zademonstrować w czasie swojej 15-letniej kariery. Całe życie starałem się pokazać, że jestem częścią swojego kraju i swojej społeczności. Ale nie spodziewałem się, że zamach stanu z 15 lipca, po którym nastąpił atak Erdogana, zniszczy moje marzenia i życie tysięcy ludzi.

Starałem się przez 25 lat, żeby nie przypięto mi łatki terrorysty, ale na końcu i tak rząd Erdogana nazwał mnie terrorystą. Jestem oznaczony jako terrorysta, ale taki z piórem w ręku. Zmuszali mnie do chwycenia karabinu i walki, ale wolałem wziąć pióro, zdałem sobie sprawę, że oni boją się ludzi z piórem w ręku, pracujących na rzecz rozwoju demokracji w tym kraju, którzy chcą być częścią nowoczesnego świata. Dlatego więzienia są pełne sędziów, prokuratorów, naukowców, nauczycieli, doktorów. Czy odłożę zatem pióro, które uznano za broń? Nie, będę walczył z całych sił za ludzi takich jak ja, którzy są dyskryminowani i ogłoszeni „terrorystami” tylko dlatego, że mają pióro w ręku i myśli w głowie.

Drogi Tatusiu – wybacz mi, wiem, że spoglądasz na mnie z niebios, ale zawiodłem. W końcu ogłoszono mnie terrorystą, ale tym razem – wraz z moją żoną i dziećmi. Jestem teraz niebezpiecznym terrorystą z piórem w ręce, ponieważ reżim Erdogana takich ludzi obawia się najbardziej.

Naprawdę mi przykro Tato, że zawiodłem.

* Sędzia Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, członkini zarządu MEDEL.

Opublikowano IUSTITIA 1(47)/2022, Ważne pytania | Skomentuj

Komisja Europejska: strażnik czy grabarz traktatów?

Opublikowano 29 sierpnia 2022, autor: .prof_US_dr_hab_Krystian_Markiewicz

Ostatnie kilka miesięcy znów były intensywne w zakresie dotyczącym praworządności. Dotyczyło to głównie postanowień polskiego Krajowego Programu Odbudowy i zawartych w nim warunków przywrócenia praworządności w Polsce. Negocjacje między polskim rządem, prezydentem a Komisją Europejską zostawiły gdzieś z boku prawo, które stało się zakładnikiem, albo może nawet ofiarą polityki. Dwa numery wcześniej pisałem o kamieniach milowych, o których mówiła w Parlamencie Europejskim przewodnicząca KE Ursula von der Leyen. Mogły być one różnie rozumiane, ale nawet przy próbie ich optymistycznej interpretacji nie będą w stanie przywrócić praworządności. Dlaczego? Nie rozwiązują problemu pierwotnego, jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa. Zostawiają więc zupełnie z boku wykonanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości UE, które przekreśliły możliwość funkcjonowania takiego upolitycznionego organu w systemie wymiaru sprawiedliwości.

Sejm przyjął kolejną ustawę o Sądzie Najwyższymi (która to już z kolei w ostatnich latach?), znów według projektu prezydenckiego¹. Przy okazji dobito kolejny targ ugrupowania Zbigniewa Ziobry i Prawa i Sprawiedliwości. Dzięki poparciu zmian ustawy i odrzuceniu poprawek Senatu, Ziobro uzyskał zgodę na wybór członków upolitycznionej Krajowej Rady Sądownictwa na kolejną kadencję. Składam te rzeczy jak puzzle, bo obie aktywności to klasyczny podział łupów, Krajowa Rada Sądownictwa będzie Ziobry, a Sąd Najwyższy z nową Izbą Odpowiedzialności Zawodowej przypadnie Prezydentowi. Prezydent jest teraz „dobrym policjantem” dla KE, a Komisja udaje, że tej gry nie widzi. Efekt będzie taki, że przy współpracy z Małgorzatą Manowską powołają kogo będą chcieli do „niezależnego” sądu dyscyplinarnego. To już jest traktowanie wymiaru sprawiedliwości jak spółek skarbu państwa, gdzie dzieli się stanowiska według stref wpływów. Senat próbował poprawić prezydencki projekt, zyskało to nawet wsparcie Komisarza ds. Sprawiedliwości Didier Reynderdsa. Jednak po podpisaniu polskiego KPO, wróciła stara szkoła sejmowych głosowań i Sejm poprawki Senatu odrzucił, a Prezydent ustawę podpisał. Komisja Europejska została z polskim KPO jak z wekslem bez pokrycia.

Historia tego projektu pokazuje krótkowzroczność działań Komisji Europejskiej. Komisja wybrała sobie pewne fragmenty z licznych orzeczeń TSUE i tylko co do nich negocjuje. W efekcie daje Polakom trochę praworządności, choć z tych okruchów nie da się złożyć na nowo praworządnego państwa. To tak jakby powiedziała, że we wtorki będą niepolityczne sądy, a w pozostałe dni tygodnia radźcie sobie sami. Komisja Europejska jest ślepa na orzeczenia ETPCz, a nawet swoje stanowisko zawarte w innych sprawach prowadzonych przed TSUE. Przecież już przesądzono, że każdy neo-sędzia w SN nie spełnia warunku sądu niezależnego, ustanowionego zgodnie z prawem². Okazuje się jednak, że na tym etapie politycznych rozmów nie jest to dla KE problem warty uwagi. Sąd Najwyższy – najważniejszy sąd w Polsce – będzie nadal upolitycznionym organem, a godząc się na dalsze funkcjonowanie neo-KRS, godzi się na to, że wkrótce będzie to całkiem upolityczniony organ, który z sądem nie będzie miał wiele wspólnego. Unia Europejska, która miała mieć wyższe standardy od państw-członków Rady Europy, wyższe niż te zapisane w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, godzi się na to, by funkcjonował organ nieuznawany przez ETPCz. Ale z drugiej strony, nie ma się co dziwić, skoro ta sama KE postanowiła w ogóle nie egzekwować orzeczenia wydanego z jej inicjatywy przez TSUE 15.7.2021 r. Uznała też, że orzeczenia TSUE nie muszą być od razu wykonywane, wystarczy, że Polska zgodzi się łaskawie na ewentualne ich respektowanie w przyszłości. Zgodziła się przecież w KPO na stworzenie pewnej wątpliwej ścieżki przed nie wiadomo jakim organem – nie wiemy bowiem jaki będzie skład Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Izba ta dostanie do tego czas na rozpoznanie spraw zawieszonych sędziów do czerwca 2023 r.!!!. Do tej pory przyjmowało się, że orzeczenia TSUE działają od razu i wywołują bezpośrednie skutki. Już nawet polski SN uznał, przy swoim zwykle bardzo ostrożnym podejściu, że ID nie jest sądem, nie uznaje ich orzeczeń od początku jej funkcjonowania³, sądy powszechne przywracające Juszczyszyna, Tuleye, Gąciarka do pracy też tak pojmują skutki orzeczeń TSUE i ETPCz. Tak też pojmuje sprawę TSUE, co wynikało z pytań sędziów TSUE na rozprawie w dniu 28.6.2022 r. Przedstawicielka polskiego rządu dr Sylwia Żyrek odpowiedziała, że nie ma wiedzy, dlaczego te orzeczenia – czyli zabezpieczenie TSUE z 14.7.2021 r. i wydane na ich podstawie orzeczenia polskich sądów – nie zostały wykonane. Zabrakło odwagi, by pełnomocniczka polskiego rządu powiedziała wprost – my nie honorujemy orzeczeń TSUE i polskich sądów, nas przekonują tylko argumenty siły, a nie prawa. Tymczasem KE, strażnik traktatów, mając narzędzia w postaci orzeczeń TSUE, które sama sobie wypracowała zgodziła się oddać los zawieszonych sędziów w ręce nowego tworu IOZ. Twór ten stworzył ten sam polityk, który odpowiadał za wcześniejsze zmiany systemu dyscyplinarnego. Nie pojmuję jak można było uznać, że zaszła w nim realna przemiana, a nie jest to próba „ogrania” instytucji europejskich.

Kamienie milowe, nie przekonują tak samo, jak tłumaczenie się Pani Przewodniczącej w Parlamencie Europejskim, który żądał od niej wyjaśnień. Nikt już chyba nie wie, co będzie przez Panią Przewodniczącą traktowane jaki spełnienie kamieni milowych. Czy będzie to samo uchwalenie tej pozoranckiej ustawy, wznowienie procesów co do zawieszonych sędziów, czy może ich przywrócenie do orzekania np. w czerwcu 2023 r. Pani Przewodnicząca nie pamięta i chyba nie docenia posłów Zjednoczonej Prawicy, oni jak chcą to naprawdę potrafią działać błyskawicznie. Z dnia na dzień są w stanie zawiesić sędziego na 30 dni, w ciągu kilku dni są w stanie zdemolować procesem legislacyjnym praworządność w Polsce. To nie są jednorazowe strzały, to jest zaplanowane, systemowe rozmontowanie praworządności. Ostatnie wybory do KRS są tego potwierdzeniem. Perspektywa roku to dla sędziów nieorzekających od kilkuset dni ogromna wyrwa w ich życiu zawodowym.

KE jest też powolna w sprawach, które sama zainicjowała. Wstrzymała postępowanie przeciwnaruszeniowe co do Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował porządek unijny. W najlepsze funkcjonuje bliźniacza do Izby Dyscyplinarnej – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych – oczko w głowie Pana Prezydenta. Przypomnijmy to taka izba, która może zmienić każdy wyrok wydany w tym kraju i od której orzeczenia zależy ważność wyborów parlamentarnych i prezydenckich. Tu widać jak w soczewce jak w całości funkcjonuje praworządność, możemy mieć całkiem przyzwoite sądy w Polsce, wydadzą wyrok w I instancji, po kilku latach, będzie on prawomocny, bo wyrok wyda sąd II instancji, ale na końcu zostanie on unieważniony, bo mamy polityczny organ o nazwie Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Do tego nowa ustawa zwiększa jej kompetencje. Komisja Europejska tego nie widzi, albo udaje, że nie widzi. Rozdźwięk między jasnymi wypowiedziami europejskich trybunałów a działaniem Komisji pokazuje, że prawo składane staje się ofiarą polityki. Pewnym optymizmem napawają ostatnie wypowiedzi Przewodniczącej KE Ursuli von der Leyen i wiceprzewodniczącej KE Vĕry Jourovej, że polski KPO nie spełnia wymogów kamieni milowych.

Rządy prawa, wspólna sprawa⁴ – pod tym hasłem sędziowie w Polsce spotykają się z obywatelami. Oby to przesłanie trafiło do Komisji Europejskiej.

Prof. UŚ dr hab. Krystian Markiewicz

Prezes Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”

¹ Zob. https://www.iustitia.pl/4464-list-stowarzyszen-sedziowskich-do-ke-parlamentu-europejskiego-komisji-libe-w-sprawie-kluczowych-problemow-sadownictwa

² Wyrok ETPCz z 22.7.2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, Nr sprawy 43447/19; wyrok ETPCz z 8.11.2021 r. w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi Nr 49868/19 i 57511/19, Legalis; wyr. ETPCz z 3.2.2022 r. w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga Nr 1469/20, Legalis; post. TSUE z 14.7.2021 r., C-204/21; wyr. TSUE z 15.7.2021 r., w sprawie Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, C-791/19, Legalis. Takie też stanowisko co do neo-sędziów IKNiSP SN KE reprezentowała przed TSUE na rozprawach przeciwko Polsce w dniach 28 i 29.6.2022 r.

³ Uchwała trzech połączonych Izb z 23.1.2020 r., BSA I-4110-1/20, OSNC 2020/4, poz. 34, podobnie w uchwale SN(7) z 2.6.2022 r., I KZP 2/22, sn.pl.

⁴ Zob. https://rzadyprawa.pl/

Opublikowano IUSTITIA 1(47)/2022, Na dobry początek | Skomentuj

Zapiski wolontariusza (marzec 2022 r.)

Opublikowano 29 sierpnia 2022, autor: .Grzegorz_Kurdziel

Dworzec kolejowy, Wrocław, 10.3.2022 r.

Trzy godziny. Zapisy są bardzo proste, wystarczy wypełnić formularz online. Chętnych jest tylu, że trzeba się zapisywać z kilkudniowym wyprzedzeniem. Idę do Cafe Stacja Dialog, gdzie dostaję żółtą kamizelkę i identyfikator wolontariusza. Od razu ktoś mnie pyta: „Wolny?” Odpowiadam, że wolny. „Trzeba to zanieść do biblioteki”. Dostaję wielkie pudło wypełnione po brzegi zabawkami, na nim jeszcze rulon maty dla dzieci. Wjeżdżam ruchomymi schodami na galerię, na schodach zbieram kilka zabawek, które powypadały z pudła. W bibliotece pełno rozgrzebanych miejsc do spania, materace, kołdry, poduszki. Stawiam pudło obok innych, już niemal w całości opróżnionych z zabawek i zaraz podbiega gromadka ciekawych, rozbawionych dzieci.

***

Wracam do punktu, gdzie kierują mnie „pod zegar”. Po chwili przychodzi koordynator ubrany w pomarańczową kamizelkę. Jest na oko dwa razy młodszy ode mnie. „Teraz, dzieci, jesteście pode mną!” – mówi, pociągając nosem i nie kryjąc dobrego humoru. „Idziemy na perony. Zaraz przyjeżdża opóźniony pociąg z Przemyśla. Obstawiamy każdy z wagonów po jednej osobie przy wyjściach i po dwie osoby pośrodku. Pomagamy w wysiadaniu, kierujemy uchodźców do punktu informacyjnego, pytamy czy można im jakoś pomóc. Ruszamy!”

***

Pierwsza rodzina: babcia z córką i wnuczką. Może zostaną we Wrocławiu, a może pojadą dalej do Świdnicy, gdzie łatwiej o nocleg. Biorę ich bagaże wraz z dwiema wolontariuszkami. Idę przy babci, która zostaje w tyle. Gubimy resztę rodziny w tłumie, więc wychodzimy przed dworzec. Babcia uświadamia sobie, że nie ma telefonu do córki, bo w Polsce otrzymały karty telefoniczne i mają nowe numery. W końcu dzwoni do kogoś, kto zna nowy numer telefonu córki. Jest mocno zdenerwowana, z pozoru nieadekwatnie do sytuacji. Wychodzi potworne zmęczenie, stres, niepewność jutra. Nie ma rozpaczy. Jest wielkie napięcie, potrzeba spokoju i odpoczynku.

***

Druga rodzina. Wychodzą po kolei z wagonu: babcia z siostrą, córką i dwojgiem wnucząt. Każde z nich trzyma jakiś bagaż. Babcia – box z kotem, a jedno z dzieci – mniejszą klatkę przykrytą kocykiem. Pomagam im wysiąść z wagonu i przejmuję część pakunków. Zostają we Wrocławiu. Są już umówieni przed dworcem ze znajomymi, którzy mają dla nich miejsca. Stajemy przed wejściem. Pytam dziewczynkę, co jest w tej małej klatce. „Kotek?” „ Niet” – odpowiada, uśmiechając się. „Sobaćka?” „Niet”. W końcu jej mama lekko podnosi kocyk. Z ciemności spoglądają na mnie piękne czerwone oczka i wąsate pyszczki dwóch czarno-białych, wtulonych w siebie szczurków.

***

Trzecia rodzina. Małżeństwo w średnim wieku. Mają tylko dwie gustowne walizeczki. Tyle zabrali ze swojego dotychczasowego życia. Jechali bez przerwy trzy doby z miasteczka na wschodzie Ukrainy położonego 40 km od granicy z Rosją. Przesiadali się w kilka autobusów z niewygodnymi siedzeniami i w kilka pociagów. Widzieli i słyszeli wojnę. Dosłownie uciekali przed wybuchami. Ostatnią dłuższą, dwugodzinną przesiadkę mieli we Lwowie. Przyjechali do Wrocławia, by odpocząć przez parę dni i zrobić zakupy. Nie chcą darmowego noclegu. Rezerwuję im pokój w pobliskim hotelu. Idziemy jeszcze do kantoru wymiany walut i zawożę ich do hotelu. Ona Ukrainka, on Irakijczyk. Najpierw uciekał przed wojną z Iraku, teraz przyszło mu uciekać z Ukrainy. Mają dość ucieczek. Już nie chcą mieszkać w Europie. Potrzebują bezpieczeństwa. Za kilka dni wylatują z Polski lub z Niemiec do USA.

***

Zmarznięty siedzę w Cafe Stacja Dialog i piję przygotowaną przez wolontariuszy herbatę. Przed wejściem do kawiarenki – głównego sztabu wolontariuszy – czekają dwie kolejki: uchodźców i ludzi przynoszących dary. Wolontariusze przenoszą i sortują podarowane rzeczy. Nieprzerwany potok pomocy. Czuję się jakby nieobecny, przytłoczony faktami. Jutro znów dyżur.

Dworzec autobusowy, Wrocław, 11.3.2022 r.

Podchodzi do mnie kierowca autobusu, prosi o wyniesienie niepełnosprawnej kobiety z wózkiem inwalidzkim z autobusu. Mam problemy z barkiem, więc podprowadzam kierowcę do dwóch rosłych pracowników ochrony dworca, stojących bezczynnie w hali dworcowej cały dzień. Odmawiają pomocy, bo nie zajmują się obsługą osób na wózkach inwalidzkich. Biorę do pomocy innego pasażera i zjeżdżamy w podziemia dworca. Na szczęście kobieta w średnim wieku może poruszać nogami, choć jest bardzo słaba. Sprowadzamy ją przez środkowe drzwi autokaru. Siada dla odpoczynku na każdym stopniu. Płacze z niemocy. Przyjechała sama z Ukrainy i chce się dostać do Berlina. Przeprowadzam ją do hali dworca PKP. Słyszałem, że z biletami kolejowymi do Niemiec ciężko, że pociągi zajęte. Pewnie będzie musiała przenocować we Wrocławiu lub okolicy. Raczej w okolicy, bo miejsc noclegowych we Wrocławiu brakuje. Opiekę nad panią przekazuję innym wolontariuszom, sam muszę wracać na dworzec autobusowy, bo tam tłumacz niezbędny. Zabieram jeszcze z centrum dwie osoby do pomocy.

***

Pani z niepełnosprawnym synem, cierpiącym na niezwykle rzadką chorobę genetyczną. Takich jak on osób jest na świecie jedynie około 30. Potrzebuje pomocy przy wsiadaniu do autobusu, który przyjedzie za 2 godziny, po drodze musi jeszcze odebrać bagaże ze schowka. Jadą do Berlina, licząc na uzyskanie pomocy medycznej i opiekę społeczną. Syn miał mieć rok temu specjalistyczną operację w Belgii, ale musieli odwołać, bo matka przeszła trepanację czaszki. Obecnie potrzebowałaby drugiej trepanacji, ale muszą teraz uciekać. Chce być wysłuchana. Potrzebuje z kimś porozmawiać. Opowiada ze spokojem. Tylko gdy mówi o przyszłości, o nadziejach na wyzdrowienie syna i własne, w jej głosie rośnie drżenie, a oczy stają się szkliste.

***

Pani w wieku ok. 70 lat z wielką walizką. Uciekła sama. Chce się dostać do córki w Niemczech. Ma kupiony bilet autobusowy. Jej autobusu nie ma na tablicy w holu dworca. Nie wie, z którego stanowiska odjeżdża jej autokar. Idę do informacji, gdzie pracuje jedyna miła osoba na tym dworcu. Autobus odjeżdża z… peronu dla wysiadających. Nie wiem, jak to wytłumaczyć, więc prowadzę kobietę na ten peron. Pani ma spokój i nadzieję w oczach. Ściskam ją na pożegnanie i życzę szczęśliwej podróży.

***

23-letni chłopak pyta mnie, z którego stanowiska odjeżdża jego autobus do Drezna. Algierczyk, studiował i pracował w Charkowie. Teraz jedzie do Francji. Na razie ma bilet do Drezna. Spoglądam na bilet i okazuje się, że może wsiąść nie na dworcu, lecz na przystanku przy ul. Norwida (ok. 2 km dalej). Idziemy do kas Flixbusa. Nie da się zmienić biletu a kierowca na dworcu nie musi go wpuścić. Zawożę więc Algierczyka na Norwida. Mówi mi po drodze: „W Charkowie jest teraz strasznie. Chowałem się przed wybuchami. Widziałem zabitych”.

***

Moje 3 godziny dyżuru już się skończyły, ale wracam na dworzec autobusowy, zostaję tam na kolejne 4. Około godziny 23.00 podchodzi mężczyzna z biletami Flixbusa kupionymi przez internet. Sasza. Ma wraz z żoną i kilkuletnia córką bilety do Wiednia i na drugi autobus z Wiednia do Monachium. Skarży się, że kobieta z mikrofonem chodząca po hali autobusowej w podziemiach powiedziała mu godzinę temu, że jego autobus będzie opóźniony około godziny, a teraz pani z okienka informacyjnego w poczekalni powiedziała, że autobus już odjechał. Na tablicy odjazdów brak jest informacji o kierunkach, w których odjeżdżają autobusy Flixbusa/Sindbada. Jest jedynie nazwa przewoźnika i godzina odjazdu. Taka sama dla dziesięciu autobusów. Dla cudzoziemców jest to bardzo duże utrudnienie. Okazuje się, że autobus, którym mieli jechać, to chyba kierunek Rijeka. Pani w informacji nie sprzedaje biletów Flixbusa tylko Polbusa. Biuro Flixbusa jest już zamknięte. Sasza mówi, że wydał na bilety ponad 200 dolarów i już nie ma pieniędzy. Kieruję go do centrum pomocy na dworzec PKP. Musi znaleźć nocleg dla rodziny, a jutro wykłócić się o zwrot pieniędzy z Flixbusa w związku z niewystarczającą informacją dworcową, a potem dostać się do Niemiec płatnym autobusem lub bezpłatnym pociągiem. Życzę mu powodzenia.

***

Czy może pan pomóc w tłumaczeniu? Pytają dwaj Polacy. Tak. Rozdrażniona Ukrainka ze łzami w oczach chce się dostać wraz z córką do Liberca. Rozdzieliła się z resztą rodziny, która tam na nią czeka. Idziemy do kasy. Dzisiaj już żaden autobus do Czech nie odjeżdża. Dopiero jutro o 14.45. Już była w centrum na dworcu PKP. Może pojechać bez rejestracji do noclegowni koło lotniska, a jutro po południu może tu przyjechać na autobus, ale bilet jest drogi. Kobieta jest bardzo smutna, jej wzrok gdzieś błądzi, staje się coraz bardziej nieobecny. „Dobra”- mówi jeden z mężczyzn – „Ja ją jutro zawiozę autem do tego Liberca”. Wymieniają się telefonami. Opuszczają dworzec.

***

„Można kawki?” – pyta podchmielony facet wolontariuszki pilnującej stanowiska na dworcu autobusowym. „Nie, to dla uchodźców. Tam stoi automat na kawę”. „A kto to finansował?” – pyta, wskazując na pudełka z pluszakami, słodyczami, soczkami i kredkami dla dzieci. „To z darów”. „A na waszych kamizelkach gwiazdki z Unii Europejskiej” – ciągnie dalej zaczepnie. Nikomu z wolontariuszy nie starcza ochoty na kontynuację rozmowy. Odwracamy się ostentacyjnie plecami.

Strony: 1 2

Opublikowano IUSTITIA 1(47)/2022, Varia | Skomentuj

Edytorial

Opublikowano 29 sierpnia 2022, autor: Tomasz_Zawislak

Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy,

Nie wiedzieć kiedy zrobiło się lato… Mam nadzieję, że w tej letniej, wakacyjnej atmosferze chętnie sięgniecie po kolejny numer naszego Kwartalnika.

Tematem tego numeru jest blok tekstów „Prawo na granicy”. Strona prawonagranicy.pl została przygotowana przez prawników: adwokatów, prokuratorów, sędziów, ekspertów Krakowskiego Instytutu Prawa Karnego – Fundacji oraz pracowników i doktorantów Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Stronie tej patronują Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”, Stowarzyszenie Prokuratorów Lex Super Omnia oraz Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej. Na stronie umieszczono materiały i opracowania dotyczące prawnych aspektów kryzysu na pograniczu polsko-białoruskim oraz pomocy humanitarnej udzielanej migrantom, a także odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące tych kwestii. Dziękuję wszystkim osobom, które zgodziły się na wykorzystanie ich tekstów w tym numerze, ale szczególnie sędzi Joannie Hetnarowicz Sikorze.

Nie możecie pominąć wyjątkowego wywiadu z Yavuzem Aydinem, który przeprowadziła sędzia Monika Frąckowiak. Yavuz Aydin jest tureckim sędzią, który musiał uciekać ze swojego kraju przed aresztowaniem. Brał udział w Marszu Tysiąca Tóg, który odbył się 11.1.2020 r. w Warszawie. Jest laureatem Nagrody SSP „Iustitia” za 2021 r. w kategorii prawnik. Przyznawana jest ona osobom, które wyróżniły się działaniami na rzecz propagowania zasad praworządności wśród obywateli oraz obrony praworządności na świecie.

W dziale prawo ustrojowe zamieściliśmy artykuł sędziego Bogdana Jędrysa dotyczący wykonania wyroku ETPCz w sprawie Guðmundur Andri Ástráðsson przeciwko Islandii. Można się przekonać, co znaczy szacunek dla orzeczeń trybunałów europejskich.

Jak zawsze warto zajrzeć do przeglądu wydarzeń.

Wisienką na torcie są zapiski sędziego Grzegorza Kurdziela, który jako wolontariusz pomagał we Wrocławiu uchodźcom z Ukrainy. Dzięki wrażliwości i talentowi Autora powstało wartościowe dzieło literackie.

Dziękuję, że sięgacie po nasz Kwartalnik.

Tomasz Zawiślak

Zastępca Redaktora Naczelnego

Opublikowano Edytorial, IUSTITIA 1(47)/2022 | Skomentuj

Prawo UE nie pozwala na delegowanie sędziów przez Ministra Sprawiedliwości

Opublikowano 14 marca 2022, autor: redakcja_iustitia

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 16.11.2021 r. w sprawach połączonych od C-748/19 do C-754/19 wydał wyrok, w którym stwierdził, że: „Prawo Unii stoi na przeszkodzie obowiązującemu w Polsce systemowi zezwalającemu Ministrowi Sprawiedliwości na delegowanie sędziów do sądów karnych wyższej instancji, z którego to delegowania Minister Sprawiedliwości, będący zarazem Prokuratorem Generalnym, może odwołać sędziego w każdym czasie i bez uzasadnienia. Wymóg niezawisłości sędziowskiej wymaga bowiem, by przepisy dotyczące takiego delegowania przewidywały niezbędne gwarancje w celu uniknięcia ryzyka wykorzystywania takiego delegowania do politycznej kontroli treści orzeczeń sądowych, w szczególności w obszarze prawa karnego”¹.

¹ Całość wyroku: https://iustitia.pl/nowa-krs-nowy-sn/4313-prawo-unii-stoi-na-przeszkodzie-obowiazujacemu-w-polsce-systemowi-zezwalajacemu-ministrowi-sprawiedliwosci-na-delegowanie-sedziow-do-sadow-karnych-wyzszej-instancji-wyrok-tsue-z-16-listopada-2021r-od-c-748-19-do-c-754-19.

Opublikowano IUSTITIA 4(46)/2021, Sprawy bieżące | Skomentuj

Maciej Ferek i Piotr Gąciarek – kolejni sędziowie zawieszeni przez Izbę Dyscyplinarną

Opublikowano 14 marca 2022, autor: redakcja_iustitia

Izba Dyscyplinarna w SN wydała w dniach 16.11.2021 r. (Ryszard Witkowski, Jacek Wygoda, Michał Górski) oraz 24.11.2021 r. (Jacek Wygoda, Konrad Wytrykowski, Jacek Leśniewski) niejawnie stanowiska o tym, że bezterminowo zawiesza w obowiązkach służbowych sędziów Macieja Ferka i Piotra Gąciarka za stosowanie prawa europejskiego! Wynagrodzenie sędziego M. Ferka zostało obniżone o połowę, a sędziego P. Gąciarka o 40%. To jawne złamanie orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE nakazujących zaprzestania działalności Izby¹.

¹ Więcej informacji: https://iustitia.pl/postepowania-dyscyplinarne/4315-maciej-ferek-kolejny-sedzia-zawieszony-przez-izbe-dyscyplinarna-dzialajaca-przy-sadzie-najwyzszym.

Opublikowano IUSTITIA 4(46)/2021, Sprawy bieżące | Skomentuj

Uchwała Zarządu SSP „Iustitia” w sprawie zawieszenia sędziów Macieja Fereka i Piotra Gąciarka

Opublikowano 14 marca 2022, autor: redakcja_iustitia

W uchwale z 25.11.2021 r. Zarząd Stowarzyszenia potępił nieodpowiedzialne i pozbawione podstaw zachowania członków Izby Dyscyplinarnej w SN, polegające na wydawaniu rzekomych orzeczeń w sprawach sędziów¹.

¹ Całość uchwały: https://iustitia.pl/postepowania-dyscyplinarne/4319-uchwala-zarzadu-stowarzyszenia-sedziow-polskich-iustitia-w-sprawie-zawieszenia-sedziow-macieja-ferka-i-piotra-gaciarka-przez-izbe-dyscyplinarna.

Opublikowano IUSTITIA 4(46)/2021, Sprawy bieżące | Skomentuj